John McLaughlin
Floating Point
Abstract Logix Records
* *
          จอห์น แมคลาฟลิน อดีตมือกีตาร์ชาวอังกฤษในวงของ ไมล์ส เดวิส ยุคเซเวนตีส์ หนึ่งในผู้สร้างตำนานฟิวชั่น ด้วยวง “มหาวิษณุ ออร์เคสตรา” อันลือลั่น สร้างความเกรียวกราวในโลกดนตรีอีกครั้ง กับอัลบั้มชุดนี้ที่ก่อให้เกิดปฏิกิริยาต่อนักวิจารณ์และแฟนเพลงแตกต่างกันอย่างลิบลับ ตั้งแต่การชูนิ้วโป้งทั้งซ้ายขวาขึ้นด้วยความชื่นชม ไปจนถึงการชูนิ้วโป้งสองข้างลงด้วยความผิดหวัง
          สำหรับคนฟังดนตรีอาชีพอย่างผม ปรากฏการณ์แบบนี้น่าติดตามเป็นพิเศษ เพราะบ่งบอกว่าผลงานในลักษณะนี้ให้แง่มุมที่แตกต่างในการพิจารณาและประเมินคุณค่า เหตุผลใดเล่าบางคนพอใจมาก ถึงขั้นในเรตติ้ง 5 ดาว (ดังกรณีนักวิจารณ์ในนิตยสารดาวน์บีทให้คะแนนระดับสูงสุดไว้) แต่มีไม่น้อยที่แทบจะขว้างแผ่นนี้ทิ้ง (ฮา)
โดยภาพรวม ทิศทางของอัลบั้มนี้เป็นการย้อนคืนบรรยากาศเก่าๆ ที่ จอห์น แมคลาฟลิน เคยสร้างสรรค์ไว้ในยุครุ่งเรืองของเขา นั่นคือการเป็นมือกีตาร์ฟิวชั่นที่แพรวพราวในการปรุงแต่งเสียงสังเคราะห์ไปพร้อมๆ กับความจัดเจนในการบรรเลงกีตาร์ชนิดหาตัวจับยาก
ส่วนของการปรุงแต่งเสียงนั้น มีการนำอิทธิพลของดนตรีตะวันออกในยุคแสวงหามาใช้เป็นสัดส่วนหลัก ทั้งทีมนักดนตรีส่วนมากที่เป็นชาวภารตะ รวมถึงเครื่องดนตรีอินเดียอย่าง ซิตาร์, กีตาร์ฮินดู, ขลุ่ยไม้ไผ่ ขณะที่ จอห์น ซึ่งระยะหลังหันมาหยิบจับเครื่องอะคูสติค คราวนี้เขาย้อนรอยกลับไปหากีตาร์ไฟฟ้า รวมถึงกีตาร์ซินธิไซเซอร์ที่สามารถสังเคราะห์เสียงได้ตามใจปรารถนา
          ทว่า ด้วยความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและเครื่องไม้เครื่องมือในการทำงาน รวมถึงสภาพแวดล้อมของสตูดิโอ ซาวด์จากอัลบั้ม Floating Point จึงไม่สามารถย้อนกลับไปหายุคเซเวนตีส์-เอชตีส์ ได้อีกแล้ว สิ่งที่เราได้ฟังคือซาวด์ดนตรีแจ๊สแบบฟิวชั่นในยุคสหัสวรรษใหม่ ที่อิงไอเดียการทำงานแบบเดิม เช่นเดียวกันกับการแสดงออกด้านทักษะทางดนตรีที่อยู่ในระดับกลางๆ มิได้ให้ความสำคัญอย่างโดดเด่น ซึ่งทั้งหมดนี้ได้กลายมาเป็นข้อถกเถียงเรื่องความงามและคุณค่าทางสุนทรียภาพในที่สุด
          จอห์น คงเห็นว่าแนวทางฟิวชั่นน่าจะใช้ได้ดีสำหรับกรณีนี้ แต่แทนที่จะมุ่งการแสดงออกด้านทักษะอย่างเต็มที่ เขาพึงใจจะเปิดที่กว้างๆ ให้แก่ซาวด์และไอเดียที่ผุดพรายออกมาผ่านตัวตนของเพื่อนนักดนตรีแต่ละคนในวง ไม่ว่าจะเป็นซิตาร์ หรือการด้นสดของเสียงร้องดังตัวอย่างในเพลง The Voice ซึ่งหากมองในอีกด้านหนึ่ง ก็น่าจะจัดเป็น “มาสเตอร์พีซ” ของอัลบั้มนี้ได้เช่นกัน
          อัลบั้มเปิดตัวด้วยเพลงใสๆ สบายๆ อย่าง Abbaji ที่แม้จะมีทำนองอิงสเกลอินเดีย แต่กลับลดทอนความเข้มข้นลงอย่างน่าเสียดาย เพลงนี้ จอห์น แต่งให้แก่ อัลลา รัคกะ พ่อของ ซาเกอร์ ฮัสเสน ที่เสียชีวิตไปแล้ว ตามด้วยแทร็ค Raju มีบีทร็อคผสมตั้งแต่เริ่มต้น ด้วยซาวด์ที่เรียกความสนใจ ได้ดี จัดเป็นเพลงเด่นเพลงหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงชั้นเชิงของการอิมโพรไวเซชั่น
          Maharina ไม่ต่างจากสมู้ธแจ๊ส ด้วยซาวด์พื้นๆ มีสิทธิทำให้แฟนเพลงเก่าของจอห์นหน้าแตกได้ง่ายๆ หากไม่ระบุว่านี่คืองานของ จอห์น ตั้งแต่แรก ส่วน Off The One เป็นการบรรเลงแบบฟรีฟอร์มที่น่าตื่นตาพอสมควร แน่นอนทีเดียวว่า เพลงนี้ยังปรากฏลายเซ็นของจอห์นชัดเจนขึ้นมากขึ้นกว่าแทร็คก่อนหน้านั้น
แทร็คที่น่าสนใจในอัลบั้มยังประกอบด้วย Inside Out ที่เริ่มต้นจากการด้นสดเสียงร้องเป็นจังหวะ ก่อนภาคดนตรีจะติดตามมา ขณะที่ 14 U เกือบจะกลายเป็น “ไลท์ มิวสิค” ไปแล้ว (คอแจ๊สคงมึนงงไม่น้อย) ปิดท้ายด้วย Five Peace Band ที่ผสมซาวด์แบบบลูส์เข้าไว้อย่างพอเหมาะ
          ในความเห็นของผม Floating Point เป็นแจ๊สที่กระเดียดไปทางเวิลด์มิวสิค ตามความสนใจ ณ วัย 66 ปีของ จอห์น แมคลาฟลิน ในวันนี้ เขาอาจจะมิได้มุ่งหวังสถานะการเป็นสุดยอดของมือกีตาร์อย่างที่เคยได้รับเมื่อครั้งอดีต ดังนั้น ทิศทางในการสร้างสรรค์จึงให้ความสำคัญแก่เรื่องของการประพันธ์ดนตรี การจัดวางแนวเรียบเรียงเสียงประสาน การเลือกใช้เครื่องดนตรีหลากแนวเพื่อก่อให้เกิด “สีสัน” ที่แตกต่างออกไป

Floating Point : AbbaJi (For Alla Rakha) ; Raju ; Maharina ; Off The One ; . The Voice ; Inside Out ; 14U ; Five Peace Band
Personnel : John McLaughlin , guitar , guitar synthesizer ; Ranjit Barot , drums ; Anant Sivamani , percussion ; Shashank and Naveen Kumar , bamboo flute ; Louiz Banks , keyboard ; Niladri Kumar , electric sitar ; U Rajesh , electric mandolin ; Debashish Bhattacharya , Hindustani slide guitar ; Shankar Mahadevan , vocals ; Hadrien Feraud , bass ; George Brooks , saxophone