ในทศวรรษที่ผ่านมา เคิร์ท โรเซนวิงเคิล จัดเป็นนักกีตาร์แจ๊สที่มาแรง สไตล์การเล่นมีเอกลักษณ์ เป็นที่เลื่องลือในหมู่แฟนแจ๊สรุ่นใหม่ เมื่อต้นเดือนมีนาคมปีนี้ เคิร์ท โรเซนวิงเคิล สแตนดาร์ด ทรีโอ ที่มี แมตต์ โคลเฮซี ดีดเบส รอดนีย์ กรีน ตีกลอง ได้มาแสดงในเทศกาลดนตรีแจ๊สชวา (Java Jazz Festival) ที่กรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย นอกจากแจ๊สแล้วยังมีดนตรีป๊อปผสมอยู่ด้วย คนดังในวงการดนตรีระดับอินเตอร์มาร่วมด้วยมากมาย อาทิ จอห์น เลเจนด์ โทนี แบรกซ์ตัน ลี ริทนาวเออร์ จอร์จ ดุ๊ก คริสเชียน แม็คไบรด์ ดูเหมือน คริสเชียน แม็คไบรด์ จะแวบมาแสดงที่ลานหน้าเซ็นทรัลเวิร์ล ก่อนย่านสี่แยกราชประสงค์จะกลายเป็นเขตยึดครองของพวกอำนาจเถื่อน ต้องห้ามสำหรับปถุชนคนไทย ซึ่งต้องบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ให้ชนรุ่นหลังได้รับรู้ถึงความไร้ประสิทธิภาพของผู้รักษากฎหมายในประเทศไทยที่ไม่สามารถจัดการกับพวกอนารยชน
หลังเสร็จจากการแสดงที่กรุงจาการ์ตา เคิร์ทไปแสดงที่ประเทศญี่ปุ่น ในเมืองโอซากา นาโกยา โยโกฮามา และในกรุงโตเกียว 3 คืน ก่อนการแสดงแต่ละแห่งได้จัดให้มีการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ
ผมเริ่มคุ้นเคยกับชื่อของเคิร์ทจากอัลบั้ม Six Pack ของ แกรี เบอร์ตัน นักไวบราโฟนแจ๊สอันดับหนึ่งของโลก ในแผ่นชุดนี้ใช้นักกีตาร์แจ๊สทั้งรุ่นเก่ารุ่นใหม่หลายคน ได้แก่ จิม ฮอลล์ จอห์น สโกฟิลท์ ราล์ฟ ทาวเนอร์ เควิน ยูแบงค์ เคิร์ท โรเซนวิงเคิล ยกเว้น บี.บี.คิง เพียงคนเดียวที่เป็นนักกีตาร์บลูส์
นักกีตาร์แต่ละคนเฉลี่ยเล่นกับแกรี เบอร์ตัน คนละ 2 เพลง เคิร์ทเล่นเพลง Anthem และ Invitation โดยเฉพาะเพลง Invitation นอกจากแกรี เบอร์ตัน เคิร์ทยังได้เล่นกับนักดนตรีแจ๊สชั้นนำอย่างบ็อบ เบิร์ก (เทเนอร์แซ็กโซโฟน) สตีฟ สวอลโลว์ (เบส) แจ็ค ดีจอห์นเนตต์ (กลอง) แทบจะกล่าวได้ว่า เคิร์ท นักกีตาร์หนุ่มวัย 22 แจ้งเกิดทันทีจากแผ่นชุด Six Pack
ประมาณสี่ทุ่มครึ่งของคืนวันที่ 11 กรกฏาคมปีที่แล้ว ในเทศกาลดนตรี North Sea Jazz ณ อาคาร “อะฮอย” เมืองร็อตเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ หรือ ฮอลแลนด์ ผมรีบเดินตรงไปที่ห้อง “มิสซูรี” เพื่อชมการบรรเลงของ เคิร์ท โรเซนวิงเคิล ทรีโอ ปรากฏว่าที่นั่งเต็มต้องยืนอยู่ข้างกำแพงห่างจากเวทีไม่มากนัก ไม่รอช้าปล่อยให้กล้องวิดีโอ ที่กำอยู่ในมือขวาเดินกล้องไปเรื่อย
เคิร์ท โรเซนวิงเคิลพร้อมด้วย เอริก เรวิส (ดับเบิลเบส) และ รอดนีย์ กรีน (กลอง) เริ่มด้วย Invitation เพลงที่เขาเล่นอัดแผ่นกับแกรี เบอร์ตัน เมื่อ 8 ปีก่อน หากเปรียบเทียบกัน ทั้งความคล่อง ความคิด และฝีมือการเล่น พัฒนาไปไกลกว่าเดิมมากอย่างเห็นได้ชัด ลูกโซโลไหลเร็วเชี่ยวกรากราวกับกระแสน้ำ แพรวพราวซับซ้อนซ่อนไว้ด้วยสุนทรียภาพ

Invitation เป็นเพลงเก่า มีชื่อเสียงมา 60 กว่าปี โบรนิสเลา แคเพอร์ได้ใช้ชั้นเชิงการประพันธ์อย่างสลับซับซ้อน ใช้ “ดอเรียนโหมด” (Dorian mode) เป็นหลักในการสร้างแนวทำนอง แคเพอร์ใช้เทคนิค การเปลี่ยนกุญแจเสียง (modulation) ทั้งหมด 5 กุญแจเสียงหรือคีย์ เป็นเพลงที่จัดว่าใช้ศิลปะการประพันธ์เพลงได้ยอดเยี่ยมเพลงหนึ่ง นักดนตรีแจ๊สรุ่นใหญ่อย่าง จอห์น
โคลเทรน บิลล์ เอแวนส์ เคยตีความบรรเลงไว้อย่างน่าทึ่ง เคิร์ทตีความเพลงนี้ได้ดีอย่างน่ายกย่อง รู้สึกจะเปลี่ยนจากจังหวะ 4/4 เป็น odd time จังหวะ 5/4 ได้อารมณ์และบรรบรรยากาศแปลกไปกว่าที่เคยฟังจากนักดนตรีคนอื่นๆ
ยืนดูเคิร์ท โรเซนวิงเคิลทรีโอ 2-3 เพลง ต้องเดินออก ทั้งๆ ที่อยากจะยืนดูจนจบการบรรเลง แต่เนื่องจากกลัวพลาดโอกาสดูการแสดงของวงอื่นตามที่เล็งไว้
เคิร์ท โรเซนวิงเคิล เป็นนักกีตาร์แจ๊สหนุ่มชาวฟิลาเดลเฟีย รัฐเพนซิลเวเนีย สหรัฐอเมริกา เกิดเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 1970 กำลังจะย่างเข้าวัย 30 ปลายปีนี้ มีเชื้อสายดนตรีโดยกำเนิด พ่อเป็นนักเปียโนตามแบบอย่างเออร์รอลล์ การ์เนอร์ แนวการเล่นเชิงปฏิภาณ (Improvisation) อิสระมาก พยายามคิดและบรรเลงออกนอกกรอบ ส่วนแม่เป็นนักเปียโนคอนเสิร์ตหรือนักเปียโนคลาสสิก สภาพแวดล้อมในครอบครัว จูงใจให้เคิร์ทเรียนเปียโนตั้งแต่อายุ 9 ปี จนกระทั่งอายุ 12 จึงหันมาเล่นกีตาร์อีกหนึ่งเครื่อง เพราะอยากไปเรียนที่ “เบิร์กลี” สถาบันดนตรีแห่งเมืองบอสตัน
ระหว่างเรียนระดับมัธยม เคิร์ท เล่นทั้งเปียโนและกีตาร์ เคิร์ทเรียนเปียโนแจ๊สหนึ่งปีกับ
จิมมี อมาดี นักเปียโนและครูชั้นยอดแห่งเมืองฟิลาเดลเฟีย ในที่สุดเคิร์ทเลือกเอาดีทางกีตาร์มากกว่าเปียโน เห็นว่าพัฒนาการเล่นกีตาร์ไปได้ไกลกว่า
ในบ้านฟังดนตรีหลากหลายเคิร์ทจึงเติบโตมากับการฟังเพลงชนิดต่างๆ ฟังรายการทางคลื่นเอ็ฟเอ็ม WRTI สถานีวิทยุ เปิดเพลงแจ๊สที่ดีเยี่ยมในฟิลาเดลเฟีย ทุกคืนก่อนนอนเคิร์ทเปิดฟังเป็นประจำ ตอนดึกหน่อยทางสถานีเปิดเพลงของ จอห์น โคลเทรน เอริก ดอลฟี แจ๊สของพวกหัวก้าวหน้า (avant-garde Jazz) ทำให้ค่อยๆ ซึมซับการอิมโพรไวส์อย่างอิสระได้แนวความคิดเกี่ยวกับดนตรี
แม่เคยพาไปชมคอนเสิร์ต บรรเลงโดย “กาเนลิน”ทรีโอ ดนตรีแนว “อวอง-การ์ด” ของ
นักเปียโนชาวรัสเซีย เป็นการแสดงที่เยี่ยมมากคอนเสิร์ตหนึ่งเท่าที่เคยดูมา นักเปียโนเคาะสายข้างใน ก่อให้เกิดเสียงแปลกใหม่ ทำให้เขารู้สึกชอบมาก
สมัยอยู่เมืองฟิลาเดลเฟียทุกคืนวันจันทร์ เคิร์ทหาโอกาสไป “แจม” กับนักดนตรีอาวุโสกว่า ที่คลับชื่อ “บลูโน้ต” ซึ่งไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับคลับชื่อเดียวกันในนครนิวยอร์ก ทุกครั้งเคิร์ทถือ Real Book ไปด้วย Real Book เป็นหนังสือรวมเพลงที่มีทำนองกับคอร์ด บางเพลงได้เปลี่ยนแปลงทั้งทำนองและเสียงประสานให้แตกต่างไปจากต้นฉบับ พวกนักดนตรีแจ๊สมักใช้เป็นคู่มือในการ “แจม” กันสดๆ นักดนตรีแจ๊สที่มีประสบการณ์ ความชำนาญในการเล่นก็จะเรียบเรียงกันเดี๋ยวนั้น เคิร์ทได้เรียนรู้วิธีการจากนักดนตรีรุ่นอาวุโสกว่า
เคิร์ทเข้าเรียนที่ “เบิร์กลี” สถาบันดนตรีที่มีชื่อเสียงในเมืองบอสตันตามที่เคยมุ่งหวังไว้ ที่เบิร์กลี เขาได้เล่นกับนักดนตรีมากหน้าหลายตา ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ในวิชาดนตรี โดยเฉพาะวิชา Chord Scale Voicings for Arranging เรียนกับ เอด โทมัสซี เป็นวิชาที่สอนให้รู้จักการเลือกใช้เสียงในบันไดเสียงให้สัมพันธ์กับคอร์ดหรือเสียงประสาน ยอดมากสำหรับเคิร์ท ได้เรียนวิชาหลักการประสานเสียง (harmony) ดีๆ หลายระดับด้วย ทำให้เขามีความเข้าใจกระจ่างกับการวิเคราะห์เสียงประสาน
พอขึ้นปีสามเรียนไปได้ระยะหนึ่ง เคิร์ทลาออกจากเบิร์กลี เพื่อออกตระเวนแสดงคอนเสิร์ตกับ แกรี เบอร์ตัน เนื่องจาก โวลฟ์กัง มูเทอสปีล นักกีตาร์ชาวออสเตรีย ลาออก จึงเปรียบเสมือนแกรีเป็นผู้เปิดประตูให้เคิร์ทได้เดินสู่ความเป็นนักดนตรีระดับอินเตอร์
ต่อจากนั้นเคิร์ทได้เล่นและอัดแผ่นชุด Reincarnation of a Love Bird และ Flight of the Blue Jay กับวง “อิเล็กทริกบีบ็อพ แบนด์” นำโดย พอล โมเชียน นักกลองหัวก้าวหน้าที่มีแนวการเล่นล้ำยุคเสมอ ช่วงหลังเคิร์ทเล่นอัดแผ่นกับวงนี้ในชุด Play Monk and Powell เพื่อเป็นการอุทิศแด่นักเปียโนผู้สร้างนวัตกรรมดนตรี “บีบ็อพ” ทั้งสองคน
เคิร์ทร่วมงานและเล่นอัดแผ่นกับนักดนตรีแจ๊สชั้นนำรุ่นใหม่มากมายเช่น คานิโล เปเรซ
เอรอน โกลด์เบิร์ก ไบรอัน เบลด โจชัว เรดแมน…

เคิร์ท โรเซนวิงเคิล มีอัลบั้มตนเองรวม 9 ชุด ชุด Under It All มิได้นำออกเผยแพร่ แผ่นชุดล่าสุด Reflections นอกจากจะได้สัมผัสเสียงกีตาร์ในเพลง Reflections เพลงดังของธีโลเนียส มังค์แล้ว เคิร์ทยังนำ Ask Me Now ของนักแต่งเพลงคนเดียวกันมาถ่ายทอดด้วยกีตาร์อย่างน่าฟังยิ่ง

เรื่องโดย ประทักษ์ ใฝ่ศุภการ