Artist : Pat Metheny Group
Album : The Way Up
Record : Nonesuch 2005 (CD)

การเดินทางครั้งใหม่ของ พีเอ็มจี

ผมเชื่อว่าแฟนเพลงของ แพท เมธินี น่าจะมีความเห็นที่แตกต่างกันไปสำหรับ The Way Up อัลบั้มใหม่ของ แพท เมธินี กรุ๊ป (พีเอ็มจี) บ้างบอกว่าสุ้มเสียงดนตรีเหมือนกับอัลบั้มที่ผ่านๆ มา บ้างอาจจะค้นพบว่ามีประกายของความคิดสร้างสรรค์เจิดจ้าอยู่ในทุกๆ อณูของเม็ดเสียง

ทว่า โดยส่วนตัว ผมชื่นชมความพยายามของ แพท เมธินี กับทีมงานของเขาในครั้งนี้เป็นพิเศษ อย่างน้อยๆ อัลบั้มนี้ บ่งบอกถึงความเคลื่อนไหวที่ไม่หยุดนิ่ง หากนับจากอัลบั้มระดับคลาสสิกของ พีเอ็มจี ตั้งแต่อดีตที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็น First Circle, Letter From Home จนถึง Secret Story

อย่างแรกสุด The Way Up มีสถานะเป็นเสมือน สวีท (Suite) ทางดนตรีชิ้นสำคัญ อาจจะไม่ยิ่งใหญ่ในระดับมหากาพย์ แต่มีแนวคิดที่ชัดเจน โดยนำเสนอผ่านงานดนตรีบรรเลงล้วนๆ ที่แบ่งออกเป็น 3 มู้ฟเมนต์ ประกอบด้วย Part One, Part Two และ Part Three โดยมีส่วนเปิดนำ หรือ Opening ปะหน้ามาเป็นการอุ่นเครื่อง

แต่ละส่วน มีความยาวตั้งแต่ 15 ถึง 26 นาที นัยว่าเพื่อทำลายข้อจำกัดเดิมๆ ในการสร้างสรรค์ ซึ่งโดยปกติเพลงป๊อปมีความยาวอยู่ที่ 3-5 นาที เพลงบรรเลงแจ๊สอาจจะไม่แน่นอน มักอยู่ราว 5-10 นาที แต่ด้วยโครงสร้างทางดนตรีเช่นนี้ แพท เมธินี และ ไลล์ เมย์ส มือเปียโนผู้ร่วมประพันธ์ดนตรีชิ้นนี้ สามารถมีเสรีภาพในการจัดวางดนตรีไปอีกแบบหนึ่ง

บางคนอาจจะเปรียบเปรยมู้ฟเมนต์ต่างๆ เหล่านี้ ราวกับงานเพลงคลาสสิกทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็น โซนาตา, คอนแชร์โต หรือ ซิมโฟนี อย่างไรก็ตาม เราพึงรำลึกด้วยว่า จากแนวคิดในการทำงานที่แตกต่างกัน The Way Up คงมีสถานภาพเป็นอัลบั้มแจ๊สร่วมสมัยที่ให้ความสำคัญแก่คีตปฏิภาณมากกว่าการบรรเลงตามบทประพันธ์ของคอมโพสเซอร์ล้วนๆ

แต่ละส่วนของดนตรีในอัลบั้มนี้ มีเอกภาพในตัวเอง แต่สามารถเชื่อมโยงจากท่อนหนึ่งไปยังอีกท่อนหนึ่งได้อย่างต่อเนื่อง มีทั้งช่วงโหมกระหน่ำด้วยพลังการขับเคลื่อนเต็มศักยภาพ หรือบางครั้งผ่อนคลายลง และเปิดพื้นที่ว่างให้แก่จินตนาการ คล้ายๆ กับการเดินทางไปตามสถานที่ต่างๆ ที่ให้ประสบการณ์หลากหลาย ก่อนจะลงเอยด้วยเป้าหมายปลายทางในที่สุด

ความไพเราะงดงามของอัลบั้ม ไม่ได้อยู่ที่ท่วงทำนองและจังหวะของการเคลื่อนไหวไปตามชีพจรของเสียงเพลงเท่านั้น แต่ พีเอ็มจี เลือกใช้โทนสีสันที่แตกต่างของเครื่องดนตรีเพื่อสร้างสุนทรียภาพทางอารมณ์ขึ้นมาได้อย่างกลมกลืนลงตัว ไม่ว่าจะเป็นการเลือกใช้ประเภทของเครื่องไฟฟ้าและอะคูสติค ซึ่งให้แง่มุมและสัมผัสของเสียงที่แตกต่างกัน จนเราอาจจัดให้ พีเอ็มจี เป็นหนึ่งในวงดนตรีร่วมสมัยเวลานี้ที่ผสมผสานเสน่ห์ของ “อิเล็กทริก” และ “อะคูสติค” ได้ดีที่สุด

ใน The Way Up นอกจาก แพท, ไลล์ เมย์ส และสตีฟ ร้อดบี มือเบสเจ้าประจำแล้ว ในอัลบั้มยอดฝีมือที่คัดสรรมาแล้ว อาทิ Cuong Vu มือทรัมเป็ตชาวเวียดนามที่ร่วมงานกันมาตั้งแต่อัลบั้มก่อน มือกลองชาวเม็กซิกัน แอนโตนิโอ ซานเชซ ที่บรรเลงกลองได้หนักแน่น ผมคิดว่าเขามีปฏิสัมพันธ์มากกว่ามือกลองคนเดิม (พอล เวอร์ติโก) อย่างเห็นได้ชัด และมือฮาร์มอนิกาชาวสวิส เกรกัวร์ มาเรท์ ที่บรรเลงโครเมติค ฮาร์มอนิกา ได้เฉียบขาดมาก

อีกหนึ่งผลผลิตของ แพท เมธินี กรุ๊ป ที่เข้าขั้นงานระดับคลาสสิกชิ้นใหม่อย่างไม่ต้องสงสัย.

- อนันต์ ลือประดิษฐ์ -