ปี 1954 บัด แชงค์ เล่นบันทึกแผ่นเสียงให้กับ “แปซิฟิกแจ๊ส” เช่นแผ่นชุด Bud Shank with Shorty Rogers; Bud Shank and Bill Perkins ช่วงเดียวกันบัดร่วมทำวงกับนักแซ็กโซโฟนอีกสองคนคือ บ็อบ คูเพอร์ บิลล์ เพอร์กินส์ และนักร้อง จูน คริสตี ภรรยาของ บ็อบ คูเพอร์ ออกตระเวนแสดงทั้งยุโรปและแอฟริกา ทำให้บัด แชงค์ เป็นที่รู้จักของแฟนแจ๊สกว้างขวางขึ้น
         ปี 1953 บัด แชงค์ กับเลารินโด อัลเมดา นักกีตาร์ชาวบราซิล ผู้นำเอากีตาร์คลาสสิกมาเล่นในวง สแตน เคนตัน เป็นครั้งแรก ในสหรัฐ พร้อมแฮร์รี บาบาซิน และ รอย ฮาร์ต นำเอาเพลงพื้นเมืองของบราซิลมาบรรเลงแบบแจ๊ส หลังจากนั้น 5 – 6 ปี อัดเพลงแบบเดียวกันอีก 2 ชุด แนวดนตรีมีลักษณะเดียวกับดนตรีที่ต่อมาเรียกว่า “บอสซา โนวา” ก่อนที่ สแตน เกซ และ ชาร์ลี เบิร์ด จะนำเสนอจนฮิตสุดๆ ในสหรัฐและแพร่หลายไปทั่วโลก
 

        ปี 1974 บัด แชงค์กับเลารินโด อัลเมดา มาจับมือกันอีกครั้ง ร่วมก่อตั้งวง L.A.Four โดยดึงเอาเรย์ บราวท์นักเบสฝีมือเยี่ยมและชัค ฟลอเรสนักกลองที่เคยร่วมงานกับบัดมาก่อน เริ่มเซ็นสัญญาอัดแผ่นกับ“คองคอร์ด”ประเดิมชุดแรก The L.A. Four Scores! บัด แชงค์ เป่าทั้ง
อัลโตแซ็กโซโฟนและฟลูต ส่วนเลารินโด เล่นกีตาร์คลาสสิก เรย์ บราวน์เล่นดับเบิลเบส แนวดนตรีมี บอสซา โนวา, แซมบ้า ลีลาบราซิเลียน สำหรับ คูล “บ็อพ”และเพลง “บัลลาด”…ไพเราะ น่าฟัง
        อัลบั้มที่ได้รับความนิยมมากคือชุด Concierto de Aranjuez; Watch What Happens; The Live at Montreux; Montage… แผ่นชุดสุดท้าย Executive Suite ที่อัดเมื่อกลางปี 1982 วง “แอล.เอ.4” อัดแผ่นกับ “คองคอร์ด” ประมาณ 10 ชุด
        ตลอดระยะเวลา 10 ปี L.A. Four เปลี่ยนนักกลองจากชัค ฟลอเรส เป็น เชลลี แมนน์ และคนสุดท้ายที่อยู่กับวงนานที่สุด คือ เจฟฟ์ แฮมิตัน
บัด แชงค์ นอกจากมีผลงานร่วมบรรเลงกับวงประเภทต่างๆ ตั้งแต่วงป๊อป ไปจนถึงวงซิมโฟนี เคยอัดแผ่นกับราวี ชังการ์ นักซีตาร์ชาวอินเดีย ชุด Improvisation โซโลฟลูตเพลง California Dreamin’ กับวงมามาส์แอนด์ปาปาส์…
        ระยะหลังบัด แชงค์ เลิกเป่าฟลูต เล่นอัลโตแซ็กโซโฟนเพียงเครื่องเดียว เหตุผลคือต้องการแสดงศักยภาพทางดนตรีได้เต็มที่ บัด แชงค์ สิ้นลมที่บ้านในทูซ์สัน รัฐแอริโซนา วันที่ 2 เมษายน 2009……….บทความโดย ประทักษ์ ใฝ่ศุภการ

            นักกีตาร์ยิปซีรุ่นปัจจุบันที่เล่นสไตล์จังโกได้ดีได้แก่ จิมมี และ จอห์นนี โรเซนเบิร์ก เป็นยิปซีที่เกิดในเนเธอร์แลนด์ ก่อนที่จะได้ฟังแผ่นชุด Sinti ของจิมมี โรเซนเบิร์ก ผมเคยเห็นฝีมือของเด็กน้อยวัย 11 คนนี้ในภาพยนตร์สารคดี Django Legacy กำกับโดยจอห์น เจอเรมี ผู้กำกับชาวอังกฤษ รู้สึกทึ่งในความสามารถทางกีตาร์ของเด็กน้อยคนนี้ เล่นได้ดีเยี่ยมอย่างเหลือเชื่อ
              ดูเหมือนยิปซีส่วนใหญ่จะมีดนตรีอยู่ในสายเลือด เล่ากันว่าเมื่อประมาณ 2000 ปีที่แล้ว ยิปซีเผ่า”สันติ” (Sinti) ตามชื่ออัลบั้มของ จิมมี โรเซนเบอร์ก ซึ่งน่าจะเรียกว่าเผ่า “สินธุ” เพราะอพยพมาจากฝั่งแม่น้ำสินธุ ประเทศอินเดีย ตามเอกสารอ้างอิงเขียนว่า “Sinti” เช่นเดียวกับชื่อเผ่า ชนเผ่านี้ได้อพยพไปยังราชสำนักแห่งเปอร์เซีย เพื่อเข้าทำหน้าที่คนธรรพ์ ขับร้องเล่นดนตรีในราชสำนัก จากเปอร์เซียได้กระจายย้ายถิ่นฐานเข้าไปทั่วยุโรปและแอฟริกาเหนือ พร้อมกันนี้ได้เผยแพร่ดนตรียิปซีไปด้วย เท่าที่เคยท่องเที่ยวไปตามประเทศต่างๆ ในทวีปยุโรป จะเห็นพวกยิปซีเล่นดนตรีอยู่ข้างถนนในเมืองใหญ่อย่างเช่น กรุงมอสโก เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก กรุงบูดาเปสต์ กรุงปราก…
           ครั้งหนึ่งระหว่างที่ท่องเที่ยวอยู่ในกรุงบูดาเปสต์ ออกตระเวนฟังการบรรเลงและการแสดงของพวกยิปซี ทั้งในโรงแรมระดับ 5 ดาว หรือร้านอาหารที่บริการนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ ซึ่งจะต้องเสียค่าชมการแสดงเป็นพิเศษ ได้เห็นฝีมือการแสดงดนตรีของพวกยิปซี ต้องยอมรับว่าเยี่ยม “โชว์พีซ” (Show piece) ที่นิยมกันส่วนมากวงจะเล่นได้ ขอเพลงอะไร เล่นได้เกือบหมด เช่น Hungarian Dance เบอร์ต่างๆของ บรามส์ โดยเฉพาะ Hangarian Dance No.1,5,6  เพลงของนักประพันธ์เพลงอื่นเช่น เวเนียฟสกี, โคไดล์ รวมถึงเพลงพื้นเมืองรัสเซีย และเพลงพื้นเมืองของพวก “แม็กญา” หรือฮังแกเรียน เพลงอเมริกันในยุค “สวิง” ก็เล่นได้มาก เพลงเอกจากภาพยนตร์  Schindler’s List  ผลงานของ จอห์น วิลเลียมส์ เป็นที่นิยมบรรเลงในหมู่นักดนตรียิปซี ขอเพลงของ จังโก ไรน์ฮาดต์ เพลงดังทุกเพลงเล่นได้หมด
            จริงอยู่ดนตรีของยิปซี ไวโอลินจัดเป็นเครื่องดนตรีเอก ใครที่เคยฟังฝีมือไวโอลินของ โรดี้ แห่งวง “ลากาตอส” ที่เต็มไปด้วยความร้อนแรง เร้าใจ เหมือนอย่างเพลง Zigeunerweisen หรือ Gypsy Air ของ ซารา ซาเต เครื่องดนตรีโบราณคือ “ซิมบาลอม” เยอรมันเรียก “คิมบารอน” เป็นเครื่องดนตรีสำคัญของพวกยิปซี วิธีเล่นคล้าย “ขิม” แต่เสียงแพรวพราวคล้ายพวกเครื่องดนตรีคีย์บอร์ด หากไม่มี “ซิมบาลอม” ก็จะใช้เปียโนหรือกีตาร์แทน เท่าที่สังเกตกีตาร์มักเล่นสไตล์จังโก ไรน์ฮาดต์
ดนตรียิปซีมีทุกรส มีทั้งความเศร้า ความรัก หวานซึ้ง ความคึกคะนอง โลดโผน ความตื่นเต้น เร้าอารมณ์…ทั้งนี้อาจจะเป็นเพราะวิถีชีวิตของพวกยิปซี ส่วนใหญ่เป็นชนชั้นรากหญ้า ต้องเผชิญกับอุปสรรคนานัปการในการดำรงชีวิต จังโก ไรน์ฮาดต์ ก็เป็นหนึ่งในจำนวนนักดนตรียิปซีที่ต้องต่อสู้กับความลำบากยากแค้น
            ฌอง “จังโก” ไรน์ฮาดต์ เกิดที่เมืองลิแบร์ชีส์ บางแห่งเรียก ลิแวร์ชีส์ ประเทศเบลเยี่ยม วันที่ 23 มกราคม 1910 ในชุมชนยิปซี แถวชานเมือง โดยมีชื่อเล่นว่า จังโก (Django) มีความหมายว่า “ฉันตื่นตัว” ชื่อนี้ใช้ในวงการดนตรี
            จังโกเติบโตในชุมชนที่อยู่ใกล้กับกรุงปารีส เริ่มแรกเล่นไวโอลิน จากนั้นจึงเปลี่ยนไปเล่นแบนโจและกีตาร์ เล่นอาชีพตั้งแต่อายุยังน้อยที่ห้องลีลาศ “บัลมูเซตต์” ที่นี่เล่นเพลงประเภท “แทงโก้”, “ฟลาเมงโก”, “ฟาโด” ในย่านนั้นบางแห่งเล่นเพลง แจ๊สแบบนิวออร์ลีนส์
จังโกเริ่มมีชื่อเสียงหลังจากได้รางวัลชนะเลิศ ในการแข่งขันแบนโจ ทำให้ได้เล่นกับนักแอ็คคอเดียน ฌอง แวส์สาด เล่นประจำที่รีสอร์ตใกล้เลอตูเกต์ แต่เกิดเบื่อกับงานจำเจที่เก่า คนเที่ยวหน้าเก่า จึงมักส่งคนไปเล่นแทน 

           อายุ 17 จังโกแต่งงานกับสาวแบลลา โบมการ์เนร์ สาวยิปซีเผ่าพันธุ์เดียวกัน ปีถัดมาจังโกได้เล่นอัดแผ่นเสียงครั้งแรกกับวงฌอง แวส์สาด ปรากฎชื่อในแผ่นเสียง
ฌียองโก เรอนาร์ด (Jiango Renard) เพราะจังโก ไรน์ฮาดต์ สกดชื่อนามสกุลตัวเองไม่ถูก อย่างไรก็ตามในปีเดียวกันนี้ จังโกได้เล่นอัดแผ่นเสียงถึง 4 ครั้ง กับ ฌอง แวส์สาด 2 ครั้ง และกับ มาร์โก นักแอ็คคอเดียน อีกคนหนึ่ง 2 ครั้ง นอกจากนี้ได้อัดแผ่นกับนักร้อง โช เมล หนึ่งครั้ง
           ความจนทำให้ภรรยาของจังโกต้องช่วยหาเงินด้วยการทำดอกไม้เทียมขาย ตอนหัวค่ำเธอทำงานปกติ จังโกออกไปเล่นดนตรี พอกลับมายังคาราวานที่พักอาศัยก็ต้องเดินผ่านกองกระดาษสูงและเซลลูลอยด์ คืนวันที่ 2 พฤศจิกายน 1928 หลังเสร็จจากงานจังโกกลับมายังที่พัก ทางเดินไปยังที่นอนต้องเดินผ่านกองดอกไม้ ขณะนั้นเขาได้ยินเสียงเหมือนหนูกำลังตะกุย จึงหยิบเทียนเพื่อส่องหา พลันเทียนหลุดมือหล่นลงบนกองดอกไม้ เพลิงลุกไหม้ทันที จังโกฉวยผ้าห่มเพื่อ
           พยายามดับไฟ แต่ใช้ไม่ได้ เพื่อนบ้านต้องช่วยกันดึงตัวเขาจากคาราวานที่กำลังตกอยู่ในเปลวเพลิง แล้วรีบส่งตัวไปยังโรงพยาบาลสงเคราะห์ “ลาริบัวสิแอร์” ปรากฏว่าไฟลวกไหม้เท้าขวาบาดแผลฉกรรจ์ มือซ้ายไม่รู้สึกเกือบทุกส่วน หมอแนะนำให้ตัดเท้าขวา แต่จังโกทัดทานไว้ เขากลัวทางเจ้าหน้าที่จะไม่ตอบสนองตามที่ขอร้อง ญาติได้นำตัวออกจากโรงพยาบาลกลับไปที่คาราวานของพ่อตา ในที่สุดเพื่อนบ้านช่วยกันลงขันหาเงินไปรักษากับสถานที่รักษาเอกชน ผ่านไป 18 เดือน การเยียวยาช่วยให้เท้าขยับได้ ใช้ไม้เท้าช่วยพยุงตัวเวลาเดินจนหายเป็นปกติ นิ้วนางกับนิ้วก้อยมือซ้ายถูกไฟลวกใช้การไม่ได้ เป็นอันสูญเสียสองนิ้วสำคัญในการเล่นเครื่องสาย บางคนบอกหมอแนะนำให้ใช้วิธีบำบัด อาจจะช่วยให้หาย บางคนขอให้รักษาด้วยวิธีไสยศาสตร์ตามความเชื่อ พลังอันศักดิ์สิทธิ์ของยิปซี
       จังโก ไรน์ฮาดต์ตัดสินใจที่จะเอาชนะกับความบกพร่องทางร่างกาย ไม่ย่อท้อ แม้พิการ เขาปฏิเสธทำตามคำแนะนำ มุ่งมั่นคิดค้นวิธีการเล่นกีตาร์ที่ใช้เพียงหัวแม่มือหรือนิ้วโป้งกับนิ้วชี้และนิ้วกลางที่ยังดีอยู่ ฝึกฝนหาเทคนิคการเล่นใหม่ๆ ค่อยๆ พัฒนาขึ้นเรื่อยๆ จนมีสมรรถนะทัดเทียมนักกีตาร์ฝีมือดีคนอื่นๆ ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น จังโกกลับเข้าในแวดวงดนตรีกรุงปารีสอีกครั้งได้เล่นกับสเตฟาน มูแชง นักเปียโนแจ๊สชาวฝรั่งเศสที่ “เลส์ กากาเซียส์”ได้ค่าจ้างคืนละ 100 ฟรัง

       จังโกฟังการเล่นของนักดนตรีแจ๊สชั้นนำอเมริกันที่มีความโดดเด่นในศิลปะดนตรีแนวใหม่อย่าง เอ็ดดี้ แลง, โจ เวนูที, ดุ๊ก เอลลิงตัน โดยเฉพาะนักทรัมเป็ตหนุ่ม หลุยส์ อาร์มสตรอง แนวดนตรีงดงามยิ่ง
         ปี 1934 จังโก ไรน์ฮาดต์ร่วมกับสเตฟาน กรัปเปลลี นักไวโอลินชาวปารีส ตั้งวง Quintte du Hot Club de France ซึ่งมี โฌเซฟ ไรน์ฮาดต์ น้องชายและ โรเชอร์ ชาปูต์ เล่นกีตาร์ ลุยส์ โวลา เล่นเบส อันเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้นักฟังแจ๊สทั่วโลกชื่นชมจังโก ไรน์ฮาดต์
          จังโก ไรน์ฮาดต์ สิ้นชีพเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 1953 เนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปี จังโก ไรน์ฮาดต์ นักกีตาร์ทั้งแจ๊ส ร็อก บลูส์ คลาสสิก ต่างรำลึกถึงนักกีตาร์ยิปซีแจ๊สผู้ยิ่งใหญ่………….เรื่องโดย ประทักษ์ ใฝ่ศุภการ

จันทร์สีฟ้าแห่งเคนตัคกี

          คนไทยเรารู้จัก “เคนตัคกี” จากไก่ทอดชื่อดังของเมืองนี้ ซึ่งสูตรต้นตำรับปรุงโดยผู้พัน ฮาร์แลนด์ แซนเดอร์ส ที่มีหุ่นจำลองตั้งอยู่ในร้าน เด็กๆ บ้านเราที่ชอบกินไก่ทอดที่มาพร้อมกับสารเร่งโตมักเรียกแกว่า “ลุงแว่น” เมื่อ 20 ปีก่อน ตอนแฟรนไชส์ฟาสฟูดจากหลุยส์วิลล์รายนี้เข้ามาในเมืองไทยใหม่ๆ ใช้ชื่อเต็มยาวๆ ว่า “เคนตัคกี ฟรายด์ ชิคเกน” ก่อนจะเปลี่ยนไปใช้ชื่อตัวย่อ “เคเอฟซี” ในภายเวลาต่อมา แต่สำหรับคนไทยรุ่นก่อนหน้านั้นขึ้นไป “เคนตัคกี” อาจจะชวนให้ระลึกถึงเพลง Blue Moon of Kentucky ที่ราชาร็อคแอนด์โรลล์ เอลวิส เพรสลีย์ เคยถ่ายทอดเสียงร้องไว้ แม้จะไม่ใช่เพลงดังที่สุดของเขา แต่อย่างน้อยๆ เพลงนี้ก็เป็นเพลงที่ 2 ในชีวิตการบันทึกเสียงของ เอลวิส และไต่ขึ้นถึงอันดับ 1 ชาร์ทเพลงคันทรีในปี ค.ศ.1954

            เอลวิสอัดเพลงนี้สมัยเริ่มต้นอาชีพในวงการบันเทิงใหม่ๆ กับสังกัด ซัน เร็คคอร์ดส์ ของ แซม ฟิลิปส์ โดยมี สก็อตตี มัวร์ (กีตาร์) และ บิลล์ แบล็ค (เบส) แบ็คอัพ พวกเขาบันทึกเพลง That’s Alright Mama เสร็จแล้ว จากนั้นจึงตามด้วยเพลงนี้

            แต่จริงๆ แล้ว เจ้าของเพลง “จันทร์สีฟ้าแห่งเคนตัคกี” ตัวจริง คือ บิลล์ มอนโร บิดาแห่งเพลงบลูกราส ซึ่งเดินเข้าสตูดิโออัดเพลงนี้ไว้เมื่อวันที่ 16 กันยายน ค.ศ.1946 (ข้อมูลใน wikipedia ระบุว่า บิลล์ แต่งไว้ในปี ค.ศ.1947 ซึ่งไม่ตรงกับข้อเท็จจริงแต่อย่างใด) ด้วยเสียงร้องเหน่อๆ น้ำเสียงเศร้าสร้อย กับภาคดนตรีอะคูสติคในแบบ “บลูกราส” ที่ให้ความรู้รันทดหมดหวัง ทั้งเสียงฟิดเดิลที่คลอเคล้า หรือโซโลจากแมนโดลินอันเพราะพริ้ง

            เป็นที่สังเกตว่าเพลงของ บิลล์ มอนโร นั้น มักจะมีคำร้องที่เกี่ยวข้องกับบรรยากาศของท้องทุ่ง และสภาพแวดล้อมของบ้านเกิดมาปะปนอยู่เสมอ โดยเฉพาะคำว่า “เคนตัคกี”  ซึ่งนอกจาก Blue Moon of Kentucky แล้ว ก่อนหน้านั้น บิลล์ ยังแต่งเพลง Kentucky Waltz อีกด้วย

            ความแตกต่างอย่างหนึ่งระหว่างเวอร์ชั่นเพลงๆ นี้ โดย บิลล์ มอนโร และ เอลวิส เพรสลีย์ คือการปรับเปลี่ยนอัตราจังหวะใหม่ จากเดิมเป็น วอลท์ซ หรือ 3/4 แต่เมื่อนำมาร้องและบรรเลงในสไตล์อื่นๆ เช่น ในแบบฉบับของ  “ร็อคแอนโรลล์” เอลวิส เล่นในอัตราจังหวะ 4/4 เช่นเดียวกับเวอร์ชั่นหลังๆ  ของเดอะ บีเทิลส์ หรืออัตราจังหวะ 4/4 ในเวอร์ชั่นที่เป็น “บูกี-วูกี” โดยศิลปินรายอื่น เป็นต้น

            เนื้อหาของเพลง Blue Moon of Kentucky เป็นเพลงเศร้าๆ ที่พูดถึงความรักหรือคนรักที่จากไป และปล่อยให้เจ้าตัวจมอยู่กับความเศร้าต่อไป

            “I said blue moon of Kentucky keep on shining

            shine on the one that’s gone and left me blue

            I said blue moon of Kentucky keep on shining

            Shine on the one that’s gone and left me blue”

            เช่นเดียวกับเพลงที่มีชื่อเรียกขานท้องถิ่น อย่าง Georgia On My Mind หรือเพลงอื่นๆ Blue Moon of Kentucky ได้รับการยกย่องให้เป็นเพลงบลูกราสอย่างเป็นทางการของรัฐเคนตัคกี ที่มีฉายานามว่า Bluegrass State หรือ “รัฐเพลงบลูกราส” เพราะที่แห่งนี้เป็นบ้านเกิดของศิลปินเพลงหลายคน นอกจาก บิลล์ มอนโร แล้ว ยังประกอบด้วย ริคกี สแก็กจ์ส, บิลลี เรย์ ไซรัส หรือแม้กระทั่งศิลปินที่สืบสานแนวทางของ บิลล์ มอนโร อย่าง แซม บุช

            นอกจากนี้ Blue Moon of Kentucky ยังได้รับการคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 365 เพลง ที่ได้รับการยกย่องให้เป็น “บทเพลงแห่งศตวรรษ” หรือ “Songs of the Century”  ซึ่งเป็นโครงการด้านการศึกษาที่จัดทำร่วมกันระหว่างหน่วยงานอย่าง สมาคมอุตสาหกรรมบันทึกเสียงแห่งสหรัฐอเมริกา (Recording Industry Association of America RIAA), กองทุนเงินบริจาคแห่งชาติเพื่อศิลปะ (National Endowment for the Arts) และ Scholastic Inc.

          ไม่ว่าจะมีศิลปินรุ่นหลังนำเพลงนี้มาบรรเลง ด้วยแนวคิดแปลกใหม่หรือเทคโนโลยีบันทึกเสียงล้ำสมัยเพียงใดก็ตาม เวอร์ชั่นคลาสสิกของ บิลล์ มอนโร ยังสดใหม่เสมอแม้เวลาจะล่วงเลยมานานกว่า 60 ปีแล้วก็ตาม

 Place : Kentucky (State)

Capital : Frankfort

Largest City : Louisville

Country : USA

Song : Blue Moon of Kentucky (1946)

Artists : Bill Monroe, Pete Seeger, Elvis Presley, The Beatles, LeAnn Rimes etc.

เรื่องโดย อนันต์ ลือประดิษฐ์ / mr.anant@gmail.com

         ในยุคเซเวนตีส์ เขาเริ่มเป็นที่สนใจในหมู่นักฟังในฐานะมือแซ็กประจำวง “บรูเบ็ค 2 รุ่น” วงดนตรีอันเป็นการรวมตัวระหว่างมือเปียโน เดฟ บรูเบ็ค กับลูกๆ ของเขานั่นเอง
ตลอดระยะเวลากว่า 4 ทศวรรษ เจอร์รี เล่นกับนักดนตรีแจ๊สระดับตำนานมานับไม่ถ้วน โดยส่วนตัวของเขาเอง มีอัลบั้มเดี่ยวออกมากับค่ายเพลงใหญ่น้อยหลายแห่ง นอกจากค่าย “ดับเบิลไทม์” ที่มีงานบันทึกการแสดงสดออกมาแล้ว ในช่วง 2-3 ปีหลัง นับจากปี ค.ศ.2006 เป็นต้นมา เจอร์รี มีอัลบั้มออกกับค่าย Savant อย่างต่อเนื่อง ด้วยชื่ออัลบั้มคล้ายๆ กัน Tenor of the Times (2006) , Tenorist (2007) และล่าสุดในปีนี้คือ Tenor Talk (2008)

      Tenor Talk คือการหวนคืนกลับมาทำงานร่วมกับวงควอร์เททของเขาอีกครั้ง หลังจากอัลบั้มก่อน เจ้าตัวได้เปลี่ยนบรรยากาศด้วยการอัดเสียงกับเพื่อนๆ ระดับสตาร์ในวงการ ไม่ว่าจะเป็น จอห์น แอเบอร์ครอมบี มือกีตาร์ หรือ อดัม นัสบอม มือกลองที่มีลีลาการควบกลองลื่นไหลและไม่หยุดนิ่ง
ในอัลบั้มใหม่ เกือบทั้งหมดเป็น “ออริจินัล คอมโพสิชั่น” ทุกอย่างดูเคลื่อนไหวอย่างเกาะเกี่ยวราวกับอวัยวะเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นทางแซ็กของ เจอร์รี ทางเบสโดย เดฟ ซานโตโร อดีตลูกศิษย์ของเดฟ ฮอลแลนด์ ปัจจุบันเป็นครูสอนเบสที่มหาวิทยาลันคอนเน็คติคัท นอกจากนี้ยังมี เรเนโต ชิคโค มือเปียโน และ แอนดรูวา มิเชลุททิ มือกลอง ที่ทำหน้าที่ทั้งรุกและรับได้อย่างน่าพอใจ

      Who Cares ? เป็นเพลงเปิดอัลบั้ม ซึ่งแค่ไม่กี่ห้อง เจอร์รี ก็ “ปล่อยของ” กันกระจาย เดฟ โชว์ลีลาการวอล์คเบสที่หนักแน่นและมั่นคงในลีลา ส่วน เรเนโต เว้นพื้นที่หายใจระหว่างการอิมโพรไวส์ได้ดี พวกเขาผ่อนอัตราความเร็วลงใน Hank เพลงที่มีแนวประสานแปร่งหูอยู่สักหน่อย แต่ก็นุ่มนวลชวนฝันในเวลาเดียวกัน
Girl Idlig มีทำนองอันงดงาม เปิดพื้นที่โล่งๆ สำหรับการแต่งแต้มระบายสี ส่วน Soul Mission เป็นเพลงที่มีวิธีการนำเสนอน่าสนใจ ทักษะอันแคล่วคล่องของเจอร์รีสร้างความประทับใจโดยทั่วหน้า เช่นเดียวกันกับไลน์เปียโนงามๆ ในตอนท้ายของเพลง โดยมี แอนดรูวา แสดงปฏิสัมพันธ์และโต้ตอบผ่านซิมบอลตลอดเวลา
เดฟ เริ่มต้น Slurge ด้วยการดีดเบส จังหวะอันซับซ้อนของเพลงนี้ มีกรู้ฟภายในแฝงอยู่เพื่อให้เพลงเคลื่อนไหว โดยสอดผสานกับไลน์แซ็กของ เจอร์รี ที่ไล่เรียงอย่างเมามัน เช่นเดียวกันกับเพลง Left of Memory ที่ออกทางเปรี้ยวซ่าไม่น้อย
      ส่วน Wippin’ and Waulpin’ เป็นภาพลักษณ์ของความนุ่มนวลบนพื้นฐานที่ค่อนข้างโหดหิน โดยเฉพาะแนวประสานของภาคดนตรีที่เข้มข้นจริงจัง เลื่อนไหลไปบนชีพจรบอสซาโนวาอ่อนๆ การถ่ายทอดของ เรเนโต ในเพลงนี้นับว่าสง่างามและแยบยลอย่างน่ายิ่งดี ส่วน เดฟ เองก็โซโล่เบสในช่วงท้ายเพลงได้อย่างหมดจดเช่นกัน
ระหว่างฟังอัลบั้มนี้ ผมคิดถามตัวเองอยู่ในใจว่า เจอร์รี เบอร์กอนซี ค้นพบความลับใดหนอ ที่มีส่วนเพิ่นพูนพลังและทำให้เขาผลผลิตงานออกมาอย่างต่อเนื่อง เช่นดียวกันกับแนวทางอันไร้ข้อจำกัดของเขาในการรังสรรค์เสียงในอุดมคติในใจให้คลี่คลายออกมาอย่างน่าพอใจยิ่งนัก.

จากข้อมูลเกี่ยวกับ พอล บอลเลนแบ็ค ในเว็บไซต์ของเขา พอลเป็นชาวอเมริกัน เกิดในครอบครัวที่มีพ่อเป็นนักวิทยาศาสตร์และรักในเสียงดนตรี ด้วยต้องการปลูกฝังรสนิยมทางดนตรี เขาจึงได้รับกีตาร์สายไนล่อนเป็นของขวัญจากพ่อตอน 7 ขวบ
แล้ววันหนึ่ง เมื่ออายุ 11 ขวบ ชีวิตของเขาก็เดินทางมาถึงจุดเปลี่ยน เมื่อครอบครัวต้องย้ายไปพำนักที่เมืองนิวเดลี ประเทศอินเดียเป็นเวลานานราว 3 ปี
ที่นั่น เขาได้ซึมซับสุ้มเสียงแห่งตะวันออก และวิถีทางวัฒนธรรมที่แตกต่างไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง ได้เห็นโลกที่ผิดแผกจากความคุ้นเคยมาก่อน จึงเป็นเรื่องปกติที่สิ่งเหล่านี้จะปรากฏอยู่ในเสียงดนตรีของเขาในเวลาต่อมา เช่นเดียวกันกับในอัลบั้ม Invocation ซึ่งตัวไตเติลแทร็คที่แบ่งออกเป็น 2 ส่วน (Two-Part) ได้นำเสนอซาวด์เฉพาะนี้อย่างชัดเจน
เมื่อกลับจากอินเดีย พอล เติบโตในเมืองนิวยอร์คซิตี พ่อซื้อกีตาร์ไฟฟ้าให้เป็นของขวัญอีกครั้ง โดยคราวนี้ พอล อยู่ในวัยให้ความสนใจกับกระแสดนตรีร็อคแอนด์โรลล์ที่กำลังมาแรง แต่ผู้จุดประกายความคิดด้านดนตรีที่เด่นล้ำและเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของเขาในชั่วพริบตา คือ ไมล์ส เดวิส นักดนตรีแจ๊สที่มีบทบาทในการปฏิวัติแจ๊สมาหลายยุคหลายสมัย
ช่วงปี ค.ศ.1975 พอล ย้ายสถานที่พำนักอีกครั้ง จากเมืองนิวยอร์คซิตี ไปวอชิงตัน ดีซี แต่เขายังคงเสาะหาช่องทางในการเรียนรู้ดนตรีเช่นเคย เมื่อถึงเกณฑ์เข้ามหาวิทยาลัย นักกีตาร์หนุ่มคนนี้ตัดสินใจเรียนเอกวิชาดนตรีที่มหาวิทยาลัยแห่งไมอามี่ โดยขอฝากตัวเป็นศิษย์ของศาสตราจารย์ทางด้านทฤษฎีดนตรีและการประพันธ์ดนตรีที่มีชื่อเสียง นั่นคือ แอเชอร์ ซลอทนิค โดยร่ำเรียนอย่างจริงจังเป็นเวลาถึง 8 ปี
สนามฝึกฝนวิทยายุทธแรกๆ ของ พอล บอลเลนแบ็ค คือการเป็นสมาชิกในวง เซเวนธ์ ควอแดรนท์ ของ มือแซ็ก แกรี โธมัส และเริ่มมีชื่อเสียงมากขึ้นเมื่อเล่นในวงของมือออร์แกนระดับพระกาฬ นาม โจอีย์ เดอฟรังเซสโก โดยเล่นอยู่ในวงนี้นานถึง 16 ปี และฝากไลน์กีตาร์ไว้ถึง 14 อัลบั้ม
“การร่วมงานกับ โจอีย์ ได้เปิดช่องทางอันล้นเหลือให้แก่อาชีพของผม” พอล พูดถึงมือออร์แกนระดับตำนานอย่างสำนึกในบุญคุณ “ตั้งแต่แรกเขาชัดเจนแล้วว่า ไม่ต้องการให้ผมอยู่เบื้องหลัง … 5 อัลบั้มที่เราทำด้วยกันตลอด 5 ปี ผมได้โซโลในทุกๆ เพลง เขายังเปิดทางให้ผมนำเสนอบทประพันธ์ของตัวเองอีกด้วย”
จึงไม่ใช่เรื่องแปลกหากบทประพันธ์เพลง Wookies’s Revenge และ Romancin’ the Moon ซึ่งอยู่ในอัลบั้ม Reboppin’ ของ โจอีย์ เดอฟรังเซสโก จะทำให้เขาได้รับรางวัล SESAC award for original music ในปี ค.ศ.1991 ซึ่งเป็นการสร้างชื่อเสียงให้เขาในฐานะนักแต่งเพลง ก่อนที่จะได้รับรางวัล “นักดนตรีแห่งปี” ย่านวอชิงตัน (Musician of the Year at the Washington Area Music Awards) ในปี ค.ศ.1997 ด้วยซ้ำ
ที่ผ่านมา พอล มีงานเดี่ยวของตัวเองออกกับสังกัด แชลเลนจ์ เร็คคอร์ดส์ เช่นชุด Original Visions ตามมาด้วย Double Gemini ,Soul Grooves, Dreams และ Double-Vision ก่อนที่ พอล จะย้ายมาอยู่ค่าย เอเลแฟนท์ ดรีมส์ ออกอัลบั้ม Brightness of Being ในปี ค.ศ.2006 และล่าสุดคือผลงานชุดที่ 7 Invocation ที่พัฒนาอย่างสุกงอมยิ่งขึ้น
โดยสไตล์การเล่นของ พอล ค่อนข้างหลากหลาย แต่ให้ซาวด์ที่เป็นเอกภาพ นั่นมาจากกระบวนการเรียนรู้อย่างกว้างขวาง แล้วค่อยๆ สังเคราะห์แนวทางของตนเองขึ้นมาทีละน้อย กระนั้น สุ้มเสียงในการบรรเลงของ พอล ยังอิงกับอิทธิพลของศิลปินรุ่นใหญ่ ตั้งแต่ คาร์โลส ซานตานา, เวส มอนต์โกเมอรี, จอห์น สโกฟิลด์, แพท เมธินี, เคนนี เบอร์เรลล์, จอร์จ เบนสัน เรื่อยไปจนถึงนักเปียโนอย่าง เฮอร์บี แฮนค็อก, บิลล์ เอแวนส์ และนักแซ็กโซโฟนอย่าง จอห์น โคลเทรน และ เวย์น ชอร์เตอร์ เป็นต้น
0 0 0 0 0
หลังจากคุ้นเคยกับสำเนียงกีตาร์ของ พอล บอลเลนแบ็ค กับเรื่องราวของเขามาพอสมควรแล้ว ผมขอพาคุณดิ่งลงสู่ตัวตนที่เด่นชัด ซึ่งสะท้อนให้เห็นความโดดเด่นทั้งในฝีมือการแต่งเพลงและการบรรเลงกีตาร์ของหนุ่มใหญ่หัวเกลี้ยงคนนี้
ในไตเติลแทร็ค พาร์ทแรก พอล จัดวางทำนอง 2 ทำนองในแบบ เคาน์เตอร์ เมโลดี นำเสนอผ่านเสียงร้องของ คริส แมคนัลตี และเสียงทรัมเป็ตของ แรนดี เบรคเกอร์ บนบันไดเสียงที่ชวนให้ระลึกถึงโลกตะวันออก หรือความคิดคำนึงจากภายใน โดย พอล บรรเลงเชื่อมโยงและโต้ตอบในลักษณะปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนนักดนตรี ขณะที่ วิคเตอร์ ลูว์อิส ควบกลองอย่างอิสระ สอดรับกับทางเบสอันแกว่งไกวของ เอ็ด โฮเวิร์ด
หลังจากสำเนียงที่ค่อนข้างวุ่นวายในพาร์ทแรก เอ็ด วอล์คเบสนำเข้าสู่พาร์ทที่สอง อย่างสงบนิ่งกว่า ด้วยฟอร์มที่ชวนให้ระลึกถึงเพลง A Love Supreme ของ จอห์น โคลเทรน ขึ้นมาตะหงิดๆ ความเท่ของส่วนนี้น่าจะอยู่ตรงเมโลดีที่หมดจดและรัดกุม เสียงร้องของ คริส นั้นไม่ธรรมดา ขณะที่โซโลทรัมเป็ตของ แรนดี ยังไว้ลายชายชาติเสือได้อย่างดีเยี่ยม ทั้งเข้มและผ่อนคลายในเวลาเดียวกัน
การสะท้อนตัวตนและอิทธิพลจากวัฒนธรรมอินเดีย ยังปรากฏในอินโทร.ของเพลงสแตนดาร์ดอย่าง How Deep Is The Ocean ซึ่งทำให้แฟนเพลงตื่นตะลึงได้ในไอเดียที่แหวกแนวและน่าติดตามอย่างหิวกระหายของเขา
นอกจากเพลงนี้แล้ว อย่าลืมฟังเพลงปิดท้ายอัลบั้ม After The Rain งานอมตะของ จอห์น โคลเทรน แค่ไลน์กีตาร์ที่มีแพทเทิร์นจังหวะเล็กๆ จากท่อนอินโทร. สามารถผสานกับจังหวะหมอลำได้ในบัดดล ทว่า ความอลังการอย่างเรียบง่ายผ่านการบรรเลงในเพลงนี้ต่างหาก ที่ทำให้คุณจินตนการถึงสายรุ้งที่พาดผ่านขอบฟ้ายามหลังฝนได้ไม่ยากนัก
“การเล่นดนตรี การเรียบเรียงดนตรี และการประพันธ์ดนตรี ทั้งหมดนี้คือสิ่งเดียวกัน” พอล เคยตั้งแง่คิดด้านปรัชญาเอาไว้ “โดยชั้นเชิงการประพันธ์ดนตรี อันประกอบด้วย พื้นผิวของเสียง, โทนสีสัน และความเข้ม สามารถถูกนำมาใช้เพื่อสร้างอินโพรไวเซชั่น โดยปราศจากการพึ่งพิงสูตรสำเร็จทางดนตรีใดๆ “
นั่นคือแนวทางหนึ่งที่ พอล บอลเลนแบ็ค พร้อมกับเพื่อนนักดนตรีพยายามขับเคลื่อนให้แจ๊สก้าวไปข้างหน้า และมีผลผลิตที่สมบูรณ์อย่างที่ใจเขาหวัง.
Paul Bollenback / Invocation / Elefant Dreams Records (2007)
Tracks : 1. Dancing Leaf , 2. Alter Ego , 3. How Deep is the Ocean , 4. Everything Must Change , 5. Invocation, part 1 , 6. Invocation, part 2 , 7. Emily , 8. Songline , 9. After the Rain
Personnel : Paul Bollenback , guitar ; Randy Brecker , trumpet ; Ed Woward , bass ; Victor Lewis , drums ; Chris McNulty , vocals