วงแอโฟร-เปรูเวียน เซ็กซ์เทท (Alegria Afro-Peruvian Sextet) รวมตัวกันเมื่อ 5 ปีก่อน มีสมาชิกหลักและสมาชิกสำรองอยู่จำนวนหนึ่ง แต่บุคคลที่ทำหน้าที่เป็นผู้นำของวง คือมือทรัมเป็ตนาม เกเบรียล อัลเลเกรีย (Gabriel Alegria) ซึ่งทั้งแต่งเพลง เรียบเรียงดนตรี และขับเคลื่อนวง โดยพวกเขาตระเวนเดินทางแสดงดนตรี ไปทั่วทั้งในเปรู และสหรัฐอเมริกา ด้วยสถิติการแสดงสดจนถึงวันนี้ กว่า 400 คอนเสิร์ต
            พวกเขามีอัลบั้มแรก Nuevo Mundo ออกมาเมื่อ 2 ปีก่อนหน้านี้ (ค.ศ.2008) ซึ่งในคราวนั้น ศิลปินแจ๊สอเมริกันหลายคน ได้มีส่วนร่วมสร้างสีสันให้แก่วงดนตรีจากเปรูวงนี้ ไม่ว่าจะเป็นนักร้อง เธียร์นีย์ ซัตตัน, รัสเซลล์ เฟอรันเต , บ๊อบบี ชิว จนถึง บิลล์ วัตรัส และงานชุดนี้สร้างความเกรียวกราวในหมู่นักดนตรีแจ๊สที่กำลังมองหาความแปลกใหม่ ศิลปินชั้นนำอย่าง รอน คาร์เตอร์ จนถึงนักทรัมเป็ต อินกริด เจนเสน ต่างเอ่ยปากถึงผลงานของพวกเขาด้วยความชื่นชม
            Pacusana เป็นอัลบั้มที่ 2 ของพวกเขาในปีนี้ (ค.ศ.2010) คลี่คลายมาจากประสบการณ์ที่เคี่ยวกรำมากยิ่งขึ้น ในอัลบั้มบรรจุเพลงเทรดิชันนอลเก่าแก่ของเปรู 2 เพลง และ My Favorite Things เพลงสแตนดาร์ดจากหนังเพลงเรื่อง The Sound of Music ของ ออสการ์/แฮมเมอร์สไตน์ รวมถึงเพลงแต่งใหม่อีกหลายเพลง งานชิ้นนี้เผยให้เห็นถึงร่องรอยของการเชื่อมผสานของ “รากเหง้าเดียวกัน” ระหว่างเพลงเต้นรำท้องถิ่นของเปรู กับ แจ๊สยุคก่อนทศวรรษ 1940s อย่างใกล้ชิด

(more…)

            ซันนี รอลลินส์ นักแซ็กโซโฟนรูปร่างสูงใหญ่ดุจดังยักษ์ปักหลั่น มีผลงานทางดนตรียิ่งใหญ่ ยาวนาน มีบทบาทสำคัญ มีสีสันน่าตื่นเต้น เร้าใจ ในประวัติแจ๊ส ทั้งนักวิจารณ์และแฟนแจ๊สจึงพากันขนานนามเขาว่ายักษ์

            ความยิ่งใหญ่ในแวดวงแจ๊สของ ซันนี รอลลินส์ การฉลองวันเกิดครบรอบ 80 ปี ที่ “บีคอนเธียเตอร์” ณ มหานครนิวยอร์ก จึงเป็นข่าวแพร่กระจายไปตามสื่อดังทั้งในสหรัฐอเมริกาและยุโรป ภาพของ ซันนี รอลลินส์ พร้อมเทเนอร์แซ็กโซโฟนคู่ชีพขึ้นปกเต็มหน้าในนิตยสารดนตรีแจ๊สชั้นนำ Jazz Times ฉบับเดือนตุลาคม และ Downbeat ฉบับเดือนธันวาคม

            ตอนบ่ายแก่ๆ วันศุกร์ที่ 10 กันยายน เพิ่งผ่านไปสองเดือนกว่า แฟนแจ๊สไปยืนออกันแน่นขนัดหน้าบีคอนเธียเตอร์  เพื่อรอเข้าชมการบรรเลงของซันนี เสาหลักแห่งวงการดนตรีแจ๊ส  บางคนเดินเตร่สอดส่ายสายตามองหาตั๋วขายต่อ  เพราะบัตรเข้าชมขายหมดไปก่อนหน้านี้แล้ว

            หน้าประตูทางเข้าบีคอนเธียเตอร์ ย่านถนนที่ 75  รอย เฮนส์ นักกลองแจ๊สอาวุโส เดินทักทายเพื่อนฝูง จิม ฮอลล์ นักกีตาร์แจ๊สหอบสังขารพยุงตัวด้วยไม้เท้าในมือ  เพราะยังอยู่ในช่วงพักฟื้นจากการผ่าตัดหลัง อย่างไรก็ตามใบหน้ายังยิ้มแย้มตามบุคลิกภาพ (more…)

            “ไม่มีนักประพันธ์เพลงแจ๊ส และผู้นำวงแจ๊สบิ๊กแบนด์ในทศวรรษนี้ที่จะมีความสามารถ และยิ่งใหญ่เท่ากับ มาเรีย ชไนเดอร์ อีกแล้ว…”

            ข้อความพีอาร์ข้างต้น ปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ Thaiticketmajor.com ซึ่งอาจทำให้ใครหลายๆ คนที่เคยเข็ดขยาดกับการอวดอ้างสรรพคุณ “เกินจริง” จากเวทย์มนต์การตลาดนึกดูแคลนเอาได้ว่า มันจริงหรือ ?

            เพราะที่ผ่านมา แวดวงบันเทิงบ้านเรานิยมติดป้ายโฆษณาชวนเชื่อแบบตีหัวเข้าบ้านกันเหลือเกิน มีการใช้ข้อความทำนอง “ระดับโลก” “เวิลด์คลาส” “สุดยอดของโลก” ฯลฯ กันอย่างพร่ำเพรื่อ จนไร้ความหมาย

            แต่สำหรับ มาเรีย ชไนเดอร์ (Maria Schneider) นั่นคงไม่ใช่คำกล่าวที่เกินจริงแต่อย่างใด 

            เมื่อเราพิจารณาจากผลงานของนักประพันธ์ดนตรีหญิงคนนี้ตลอดทศวรรษที่ผ่านมา ซึ่งอยู่ใน “การเฝ้ามอง” ของศิลปินแจ๊สทั่วโลกมาโดยตลอด ไม่ว่าเธอจะขยับตัวเริ่มต้นทำโครงการใดก็ตาม

            ประการแรก บิ๊กแบนด์ (Big Band) หรือหากจะให้เรียกชัดเจนยิ่งขึ้น คือ “แจ๊ส ออร์เคสตรา” (Jazz Orchestra) ของ มาเรีย ชไนเดอร์ พลิกความคาดหมายและความเข้าใจของผู้คนที่เคยมีต่อความยิ่งใหญ่ของวงบิ๊กแบนด์ เมื่อครั้งอดีตในยุคสมัยสวิง (Swing Era) อย่างลิบลับ

            ด้วยแนวทางการประพันธ์ การเรียบเรียง การประสมวง และการบรรเลงที่มีความสลับซับซ้อนอย่างไม่น่าเชื่อ หากทุกตัวโน้ตคลี่คลายออกมาได้งดงามและน่าอัศจรรย์

            อย่าได้เปรียบเทียบผลงานของเธอ กับวงบิ๊กแบนด์สวิง อย่าง เคาน์ เบซี ออร์เคสตรา , จิมมี ลันซ์ฟอร์ด, เกลน มิลลเอร์ , ทอมมี ดอร์ซีย์ หรือแม้กระทั่งวงบิ๊กแบนด์ของ สแตน เคนตัน ที่ประกาศความเป็นวงดนตรีบิ๊กแบนด์หัวก้าวหน้า

            แม้รายชื่อข้างต้นนั้น ล้วนเป็นตำนานที่เกี่ยวข้องกับพัฒนาการในวงการแจ๊สก็จริง แต่ในเวลาเดียวกัน เมื่อธรรมชาติของแจ๊ส คือดนตรีที่เคลื่อนจาก “จุดเดิม” ไปข้างหน้าเสมอ เพื่อมองหาระดับเพดานบินที่สูงขึ้นเรื่อยๆ ดังนั้น พัฒนาการของวงบิ๊กแบนด์แจ๊สในวันนี้ จึงไม่ต่างจากการเล่นแร่แปรธาตุทางเคมี ที่นับวันจะทวีองค์ความรู้อย่างต่อเนื่อง (more…)

ในทศวรรษที่ผ่านมา เคิร์ท โรเซนวิงเคิล จัดเป็นนักกีตาร์แจ๊สที่มาแรง สไตล์การเล่นมีเอกลักษณ์ เป็นที่เลื่องลือในหมู่แฟนแจ๊สรุ่นใหม่ เมื่อต้นเดือนมีนาคมปีนี้ เคิร์ท โรเซนวิงเคิล สแตนดาร์ด ทรีโอ ที่มี แมตต์ โคลเฮซี ดีดเบส รอดนีย์ กรีน ตีกลอง ได้มาแสดงในเทศกาลดนตรีแจ๊สชวา (Java Jazz Festival) ที่กรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย นอกจากแจ๊สแล้วยังมีดนตรีป๊อปผสมอยู่ด้วย คนดังในวงการดนตรีระดับอินเตอร์มาร่วมด้วยมากมาย อาทิ จอห์น เลเจนด์ โทนี แบรกซ์ตัน ลี ริทนาวเออร์ จอร์จ ดุ๊ก คริสเชียน แม็คไบรด์ ดูเหมือน คริสเชียน แม็คไบรด์ จะแวบมาแสดงที่ลานหน้าเซ็นทรัลเวิร์ล ก่อนย่านสี่แยกราชประสงค์จะกลายเป็นเขตยึดครองของพวกอำนาจเถื่อน ต้องห้ามสำหรับปถุชนคนไทย ซึ่งต้องบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ให้ชนรุ่นหลังได้รับรู้ถึงความไร้ประสิทธิภาพของผู้รักษากฎหมายในประเทศไทยที่ไม่สามารถจัดการกับพวกอนารยชน
หลังเสร็จจากการแสดงที่กรุงจาการ์ตา เคิร์ทไปแสดงที่ประเทศญี่ปุ่น ในเมืองโอซากา นาโกยา โยโกฮามา และในกรุงโตเกียว 3 คืน ก่อนการแสดงแต่ละแห่งได้จัดให้มีการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ
ผมเริ่มคุ้นเคยกับชื่อของเคิร์ทจากอัลบั้ม Six Pack ของ แกรี เบอร์ตัน นักไวบราโฟนแจ๊สอันดับหนึ่งของโลก ในแผ่นชุดนี้ใช้นักกีตาร์แจ๊สทั้งรุ่นเก่ารุ่นใหม่หลายคน ได้แก่ จิม ฮอลล์ จอห์น สโกฟิลท์ ราล์ฟ ทาวเนอร์ เควิน ยูแบงค์ เคิร์ท โรเซนวิงเคิล ยกเว้น บี.บี.คิง เพียงคนเดียวที่เป็นนักกีตาร์บลูส์
นักกีตาร์แต่ละคนเฉลี่ยเล่นกับแกรี เบอร์ตัน คนละ 2 เพลง เคิร์ทเล่นเพลง Anthem และ Invitation โดยเฉพาะเพลง Invitation นอกจากแกรี เบอร์ตัน เคิร์ทยังได้เล่นกับนักดนตรีแจ๊สชั้นนำอย่างบ็อบ เบิร์ก (เทเนอร์แซ็กโซโฟน) สตีฟ สวอลโลว์ (เบส) แจ็ค ดีจอห์นเนตต์ (กลอง) แทบจะกล่าวได้ว่า เคิร์ท นักกีตาร์หนุ่มวัย 22 แจ้งเกิดทันทีจากแผ่นชุด Six Pack (more…)

          West Coast Jazz เป็นรูปแบบดนตรี ซึ่งพัฒนาจากกลุ่มนักดนตรีที่ตั้งรกรากอยู่ในนครลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา ช่วงทศวรรษ 1950 เป็นกระแสแจ๊สอันชวนรื่นรมย์แห่งยุค “คูล” (Cool)
         “เวสต์ โคสต์แจ๊ส” หรือดนตรี “แจ๊สแบบชายฝั่งตะวันตก” ของสหรัฐ ส่วนใหญ่บรรเลงโดยนักดนตรีอาชีพที่มีงานประจำในห้องบันทึกเสียง แบ่งเวลาส่วนหนึ่งออกแสดงฝีมือต่อสาธารณชน ณ จุดศูนย์รวมที่ “ไลท์เฮ้าส์” คลับ แถวชายหาดเฮร์โมซา และ “เฮก” (Haig) ในนครลอสแอนเจลิส โดยมากงานของพวกเขาเป็นงานในห้องบันทึกเสียง งานอัดเสียง แสวงหาแหล่งข้อมูลใหม่เกี่ยวกับแจ๊ส บริหารด้วยทักษะอันสูงส่ง
         แจ๊สแบบ “เวสต์โคสต์” เกิดขึ้นคล้ายกับดนตรี “บีบ็อพ” ผิดกันตรงที่นักดนตรีนัดรวมตัวกันเพื่อจะแสดงฝีไม้ลายมือหลังงานประจำ แต่เป็นพวกนักดนตรีอาชีพที่เลิกจากงานแสดงตามบาร์หรือคลับและเป็นนักดนตรีผิวสี (more…)