ชื่อของ ช้างต้น กุญชร ณ อยุธยา เป็นที่รู้จักและคุ้นเคยกันดีในหมู่ผู้ติดตามความเคลื่อนไหวแวดวงแจ๊สไทยร่วมสมัย ในฐานะมือกีตาร์ที่มีฝีไม้ลายมือไม่ธรรมดา จัดว่าเข้าขั้น “เทพ” กับเขาคนหนึ่ง

เดิมทีนั้น ช้างต้น ร่ำเรียนมาทางด้านเศรษฐศาสตร์ จากรั้วจามจุรี แต่ในที่สุดทนเสียงเรียกร้องในหัวใจของตนเองไม่ไหว ด้วยความรักในเสียงดนตรี เขาจึงตัดสินใจเดินทางไปศึกษาต่อปริญญาตรีใบที่สอง ที่สถาบันดนตรีชื่อดังแห่งเมืองบอสตัน สหรัฐอเมริกา ซึ่งสร้างชื่อให้นักดนตรีระดับโลกมาไม่น้อย

ที่ “เบิร์กลี คอลเลจ ออฟ มิวสิค” (Berklee College of Music) ช้างต้นเลือกเรียนวิชาเอกด้านปฏิบัติเครื่องดนตรีโดยเฉพาะ ทั้งที่มีฝรั่งเก่งๆ หลายคนที่ทำเอาคนไทยใจฝ่อเมื่อเดินทางไปถึง หลายคนตัดสินใจเปลี่ยนวิชาเอกเสียใหม่ เช่น เปลี่ยนไปเรียนทฤษฎี หรือธุรกิจดนตรี เป็นต้น แต่ด้วยความมุ่งมั่นและจริงจัง ทำให้ช้างต้นจบมาในสาขา “แจ๊ส กีตาร์ เพอร์ฟอร์แมนซ์” (Jazz Guitar Performance)

นอกจากงานประจำที่วิทยาลัยดนตรี มหาวิทยาลัยรังสิต ในปัจจุบัน ช้างต้น ผ่านประสบการณ์เล่นดนตรีมาอย่างหลากหลาย ทั้งในแนวเพลงฟังสบายตามงานปาร์ตี้ต่างๆ จนถึงออกคอนเสิร์ตแจ๊สทั้งในและต่างประเทศ หลายๆ ครั้ง เขายังร่วมเป็นสมาชิกของวง เด่น อยู่ประเสริฐ (Denny & Friends) อีกด้วย

แนวคิดในการชวน ช้างต้น กุญชร ณ อยุธยา มาขึ้นเวที จุดประกาย คอนเสิร์ต ซีรีส์ นั้น มีมานานแล้ว แต่ยังไม่สบโอกาสเหมาะเสียที ดังนั้น หลังจากคอนเสิร์ตในแนวโซลและป๊อปของศิลปินระดับ “ดิวา” อย่าง กบ เสาวนิตย์ นวพันธ์ และ ก้อย ศรัณย่า ส่งเสริมสวัสดิ์ ผ่านพ้นไป ก็ถึงคราวของการสำแดงศักยภาพของนักดนตรีแจ๊สไทยกันบ้าง และอย่างที่แฟนประจำรู้กันว่า “จุดประกาย คอนเสิร์ต ซีรีส์” มุ่งนำเสนอให้เป็นคอนเสิร์ตทางเลือกอยู่แล้ว ซึ่งไม่จำเป็นต้องประนีประนอมกับตลาด เพราะเราเล็งเห็นคุณค่าของศิลปะเป็นสำคัญ

อย่างน้อยๆ คอนเสิร์ตครั้งนี้ มีขึ้นเพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่า วงการเพลงไทยร่วมสมัย มีศิลปินฝีมือดีหัวก้าวหน้าอีกไม่น้อย ศิลปินเหล่านี้มีฝีมือระดับพระกาฬที่ต้องการการส่งเสริมให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง ซึ่งน่าเสียดายว่า ด้วยสื่อวิทยุโทรทัศน์ทุกวันนี้ เป็นเรื่องธุรกิจมากกว่าศิลปะ ทำให้คนส่วนใหญ่ไม่มีโอกาสได้รับรู้ของความสามารถของพวกเขาเหล่านั้น

คอนเสิร์ตอย่างเป็นทางการครั้งแรกของ ช้างต้น กุญชร ณ อยุธยา ใช้ชื่อตอนว่า “ดิ อาร์ต ออฟ แจ๊ส กีตาร์” (The Art of Jazz Guitar) เพราะเน้นไปที่การแสดงศักยภาพของกีตาร์เป็นสำคัญ ด้วยการประสมวงหลักๆ เป็นแบบ “ทริโอ” (trio) เครื่องดนตรี 3 ชิ้น ซึ่งมีทั้งในแบบ “กีตาร์-เบส-กลอง” และ ในแบบ “กีตาร์-ออร์แกน-กลอง” ซึ่งเป็นฟอร์แมทที่แวดวงกีตาร์แจ๊สเลือกเป็นช่องทางการนำเสนอมาช้านาน

อย่างไรก็ตาม ในคอนเสิร์ตครั้งนี้ ยังมีส่วนผสมของเครื่องเป่ามาร่วมสร้างสีสัน พร้อมด้วยแขกรับเชิญที่น่าสนใจในรายการ ซึ่งเห็นจะหนีไม่พ้น กันต์ รุจิณรงค์ หรือ บอล อพาร์ทเมนท์คุณป้า ที่จะมาร่วมโซโลกีตาร์บลูส์กับบทเพลงร็อคของ จิมี เฮนดริกซ์ อย่าง “ลิตเติล วิง” (Little Wing) ร่วมด้วยนักร้องเสียงดีรุ่นใหม่ น้ำฝน ภักดี ที่เคยสร้างชื่อบนเวทีประกวดเคพีเอ็นมาแล้ว

ลักษณะของเพลงที่นำมาแสดงนั้น มีทั้งเพลงสแตนดาร์ดคุ้นหู เพลงในกลุ่มโซล และร็อค ที่นำมาบรรเลงใหม่ ผ่านแนวทางอิมโพรไวเซชั่นของแจ๊ส รวมถึงเพลงแต่งใหม่จากปลายปากกาของ ช้างต้น กุญชร ณ อยุธยา โดยเฉพาะ

ทั้งนี้เพื่อแสดงให้เห็นถึง “ศิลปะ” ของกีตาร์แจ๊สเป็นสำคัญ.

………………………………………………………………..

หมายเหตุ : จุดประกาย คอนเสิร์ต ซีรีส์ # 33 ศิลปิน “ช้างต้น กุญชร ณ อยุธยา” ตอน “The Art of Jazz Guitar” จะมีขึ้นในวันศุกร์ที่ 31 กรกฎาคม 2552 เวลา 20.00 น. (ประตูเปิด 19.30 น.) ณ หอประชุมเล็ก ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ถนนรัชดาภิเษก บัตรราคา 500, 800 และ 1000 บาท มีจำหน่ายที่ไทยทิคเก็ทเมเจอร์ โทร.02-2623456 หรือ www.thaiticketmajor.com

เป็นเรื่องที่กล่าวขานกันในช่วงไม่กี่ปีหลังมานี้ เมื่อสำนักตักศิลาทางดนตรีชื่อดัง อย่าง Berklee College of Music แห่งเมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซ็ทท์ สหรัฐอเมริกา มีศิลปินระดับอัจฉริยะรุ่นเยาว์ (Child Prodigy) ก้าวมาทำหน้าที่เป็นครูผู้สอน ด้วยวัยเพียง 20 ปี แถมยังเป็นผู้หญิงเสียด้วย

เขียนมาถึงตรงนี้ แฟมินิสต์ทั้งหลายอย่าเพิ่งค้อนเอานะครับ เหตุที่เน้นย้ำเพราะสัดส่วนผู้หญิงในโลกดนตรีนั้นมีน้อยจริงๆ จนน่าใจหาย อันนี้ผมหมายถึงคนดนตรีจริงๆ ที่สร้างสรรค์ผลงานได้มากกว่าการจับไมค์ร้องเพลง

อย่างไรก็ตาม นี่คือปรากฏการณ์แห่งความเท่าเทียมก็ว่าได้ เพราะเป็นครั้งที่สองนับจากกรณีของ แพท เมธินี เมื่อกว่า 30 ปีก่อน ซึ่งคราวนั้น แพท สร้างความฮือฮาไปทั่ววงการ ด้วยการเป็นอาจารย์สอนกีตาร์ที่มีอายุน้อยที่สุด… เพียง 19 ปี !

กรณีของ เอสเปอรันซา สปัลดิง ก็เช่นกัน ด้วยฝีไม้ลายมือด้านการร้องและการเล่นดับเบิลเบสไปพร้อมๆ กัน ใครพบเห็นย่อมรู้สึกอัศจรรย์ใจในความสามารถของเธอ เพราะไม่เพียงเล่นดับเบิลเบสเก่งขนาดผู้ชายอกสามศอกต้องถอย แต่เธอยังร้องได้คล่องถึง 3 ภาษา ทั้ง อังกฤษ สแปนิช และ โปรตุกีส

เช่นเดียวกันกับการเจริญตามรอยศิลปินรุ่นพี่ อย่าง แพท เมธินี ที่ไม่จำกัดตัวเองเพียงบทบาทด้านการศึกษา แต่ก้าวสู่การเป็นศิลปินแนวหน้าที่มีงานบันทึกเสียงชั้นเลิศและตารางการแสดงแน่นขนัด

ช่วง 4 ปีที่ผ่านมา เอสเปอรันซา มีอัลบั้มออกมาแล้ว 2 ชุด โดยเฉพาะชุดหลัง Esperanza ที่เธอโปรดิวเซอร์เองทั้งหมด จัดว่ามีเสียงตอบรับที่ดีเกินคาด ด้วยแนวทางดนตรีที่เปิดกว้างจากการผสมผสานหลากหลายสไตล์เข้าไว้ด้วยกัน รวมทั้งการมี “สัมผัสแห่งป๊อป” อย่างเพียงพอ ทำให้สาวน้อยคนนี้ขยายขอบเขตออกไปสู่ผู้ฟังวงกว้างได้อย่างน่าทึ่ง

หากอัลบั้ม Esperanza (2008) ที่ออกกับสังกัดเพลง เทลาร์ค (Telarc) สามารถเรียกความสนใจจากแฟนเพลงโดยทั่วไปได้แล้ว อัลบั้ม Junjo (2004) ที่ออกมาก่อนหน้านั้น ซึ่งค่อนข้างจริงจังกว่า ก็บ่งบอกถึงพื้นฐานทางดนตรีที่เข้มข้น และสะท้อนถึงความรู้ความเข้าใจในจารีตดนตรีอย่างถึงรากเหง้า

ตรงนี้อาจจะพลิกความคาดหมายอยู่บ้า สำหรับผู้ใหญ่บางคนที่มักสบประมาทคุณภาพของเยาวชนรุ่น “เจนเนอเรชั่น วาย” อย่างสาดเสียเทเสีย เพราะ เอสเปอรันซา ทำได้ดีแบบไร้ที่ติจริงๆ

นักดนตรีระดับแนวหน้าของโลกที่เคยร่วมงานกับเธอ ล้วนตกหลุมรักสาวคนนี้กันทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็น โจ โลวาโน, เวย์น ชอร์เตอร์, เฮอร์บี แฮนค็อค, ลี โคนิตซ์, ไบรอัน เบลด, สแตนลี คลาร์ค เรื่อยมาจนถึง แพททิ ออสติน นักร้องอาวุโสของวงการ

0 0 0 0 0

เอสเปอรันซา เกิดและเติบโตมาจากเมืองพอร์ตแลนด์ รัฐโอเรกอน ด้วยเหตุผลที่บ้านอยู่ในชนบท ห่างไกลจากโรงเรียน และการเดินทางค่อนข้างลำบาก ทำให้เธอต้องเข้าๆ ออกๆ สลับกับการเรียนในแบบ “โฮม สกูล” เป็นระยะๆ

แต่ด้วยความมุ่งมั่นทางดนตรี โดยมีคุณแม่คอยให้การสนับสนุนอย่างทุ่มเททั้งร่างกายและจิตใจ ผลปรากฏว่าเธอใช้เวลาเรียนในระดับอุดมศึกษาที่มหาวิทยาลัยพอร์ตแลนด์สเตทเพียง 3 ปี จากนั้น สถาบันดนตรีเบิร์กลี ก็รีบจับจองตัวเธอเป็นอาจารย์ทันทีที่เรียนจบ

สาวน้อยคนนี้เริ่มต้นจากการเรียนไวโอลินเมื่ออายุ 5 ขวบ อีก 10 ปีต่อมาหันมาจับดับเบิลเบส เครื่องดนตรีในตระกูลเดียวกันแต่มีขนาดใหญ่ถึงกับต้องยืนเล่น ชีวิตดนตรีส่วนมากทุ่มเทกับศาสตร์ของดนตรีคลาสสิก จนวันหนึ่ง เมื่อมีโอกาสได้แจมเพลงบลูส์ที่ไนต์คลับละแวกบ้านช่วงบ่ายวันอาทิตย์ การได้เรียนรู้แนวทางวอล์คเบสบนทางเดินคอร์ดแบบบลูส์ (Blues Chord Pregression) ถึงกับมีมนต์สะกดให้ เอสเปอรันซา หลงใหลถึงขั้นฝึกเล่นทั้งวันทั้งคืน

เอสเปอรันซา เคยให้สัมภาษณ์ว่าบรรยากาศทางดนตรีที่เมืองพอร์ตแลนด์ในช่วงเวลานั้น มีลักษณะเฉพาะที่ส่งเสริมการเรียนรู้ของเธออยู่เหมือนกัน โดยเฉพาะการเป็นแหล่งรวมมือเบสที่มีชื่อเสียง ไม่ว่าจะเป็น เดวิด ฟรีเสน, ฟิล เบเกอร์ แห่งวง พิงค์ มาร์ตินี, เกล็น มัวร์ แห่งวง โอเรกอน รวมถึง เคน บอลด์วิน มือเบสแห่งวง โอเรกอน ซิมโฟนี ออร์เคสตรา ครูของเธอเอง

นอกจากโลกของดนตรีคลาสสิกแล้ว เอสเปอรันซา ฟังดนตรีมาทุกแนว เธอผ่านประสบการณ์เล่นในวงดนตรีราวครึ่งโหล รวมถึงวง นอยส์ ฟอร์ พรีเทนด์ (Noise for Pretend) วงแนวป๊อป-ร็อคแถวบ้าน ซึ่งเป็นครั้งแรกในวงนี้ที่เธอทดลองเล่นเบสพร้อมๆ กับร้องเพลงไปด้วย และนั่นได้กลายมาเป็นความแปลกใหม่ เพราะเบสใหญ่หรือดับเบิลเบส ไม่ใช่เบสไฟฟ้าที่คนเล่นจะร้องตามได้อย่างง่ายๆ

มิหนำซ้ำแนวดนตรีที่พลิกจากป๊อปร็อคมาสู่สไตล์แจ๊สที่ให้ความสำคัญกับฮาร์มอนีและปฏิสัมพันธ์ภายในวง ณ ปัจจุบันขณะ เป็นอย่างมาก ย่อมมิใช่เรื่องง่ายในสายตาของคนในวงการดนตรี

ด้วยเหตุนี้ วิชาที่เธอสอนที่เบิร์กลี วิชาหนึ่ง จึงเป็นเรื่องของการร้องและการเล่นไปพร้อมๆ กัน กับอีกวิชาหนึ่ง เป็นเรื่องของการแกะเพลง (Transcription) อันเป็นเครื่องมือที่นำไปสู่ความเข้าใจในด้านทฤษฎีและการเรียบเรียงเสียงประสาน ซึ่งเอาเข้าจริงๆ วิชาหลังคือแนวทางการเรียนรู้ที่นักดนตรีแจ๊สรุ่นก่อนจะมีรั้วมหาวิทยาลัย ได้ผ่านการฝึกฝนกันมาแทบทุกคน

0 0 0 0 0

อัลบั้ม Esperanza เป็นแจ๊สที่อิงกลิ่นอายลาติน ด้วยบทบาทของเพลงร้องที่ให้ความรู้สึกสดใส ทำให้ภาพลักษณ์ของสาวน้อยจากพอร์ตแลนด์คนนี้ ดูไม่ขรึมขลังจนเกินวัยเท่าใดนัก

ในด้านการร้องเพลง เสียงของเอสเปอรันซาออกโทนหวานชื่น ฟังรื่นหู ด้วยระดับเสียงที่แม่นยำ เจือส่วนผสมของ เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์, บลอสซัม เดียรี และ เบ็ตตี คาร์เตอร์ ดังที่แสดงออกผ่านการร้องสแกท โวคอล ในเพลงอย่าง I Adore You ส่วนเสียงเบสของเธอบ่งบอกถึงพละกำลังที่เกินตัว ทางวอล์คเบสชวนให้ระลึกถึงมือเบสระดับตำนาน อย่าง ชาร์ลส์ มิงกัส

ขณะที่ภาคดนตรีค่อนข้างกลมกลืนเป็นเอกภาพ นอกจากวงหลักแล้ว แขกรับเชิญอย่าง โฮราซิโอ เฮอร์นานเดซ มือกลองชาวคิวบา และ โดนัลด์ แฮร์ริสัน มือแซ็กจากนิวออร์ลีนส์ ก็จัดเป็นส่วนผสมที่ลงตัวทีเดียว

เพลงโดยรวมในอัลบั้มฟังง่าย กระเดียดไปทางป๊อปด้วยซ้ำ แต่ในเวลาเดียวกันก็ยังรักษาชั้นเชิงของการเรียบเรียงดนตรีไว้ในระดับสุดยอด เช่นเดียวกันกับการเปิดทางให้แก่การแสดงออกด้านอิมโพรไวเซชั่นของนักดนตรีแต่ละคน

เพลงสแตนดาร์ด Body and Soul หรือในภาคภาษาสแปนิช Cuerpo Y Alma เป็นตัวอย่างที่เด่นที่สุดในอัลบั้ม ด้วยชีพจรการบรรเลงที่ปรับเปลี่ยนมาสู่จังหวะ 5/4 ที่ค่อนข้างท้าทายไม่น้อย เช่นเดียวกันกับเพลง Ponta De Areia เพลงเก่าของ มิลตัน นาสซิเมนโต ที่ฉีกไปจากฉบับเวอร์ชั่นดั้งเดิม

I Adore You เป็นตัวอย่างที่ดีของการรักษาฟอร์มเพลงแบบเดิมๆ แต่เพิ่มเติมอะเรนจ์เมนต์ที่ท้าทายสำหรับการบรรเลงของนักดนตรี ส่วน She Got to You เป็นเพลงอัพเทมโป ที่มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างทางเบสกับเสียงร้อง

แนวคิดในการทำงานของ เอสเปอรันซา คือการนำเสนอดนตรีแจ๊ส ด้วยประสบการณ์ใหม่สด และเปิดพื้นที่ให้คนฟังทั่วไปสามารถเข้าถึงดนตรีแนวนี้ได้โดยง่าย ดังการนำจังหวะเต้นรำที่มีลักษณะ “กรู้ฟ” มาใช้อย่างพอเหมาะ แต่ในเวลาเดียวกันก็ยังไม่ทิ้งการแสดงออกซึ่งตัวตนของนักดนตรี หรือไอเดียในการใช้แนวฮาร์มอนีที่มีชั้นเชิง

ในฐานะคนฟัง ประเด็นของ เอสเปอรันซา ที่มิอาจมองข้าม คือความจริงที่ว่าความสามารถทางดนตรีของเธอนั้นมิได้เกิดขึ้นจากอากาศธาตุ ทว่า มันมาจากแรงงานความรัก และเป็นความพยายามอย่างต่อเนื่องยาวนาน เกิดจากการทำงานที่มองเห็นความงดงาม และคุณค่าของกระบวนการเหล่านั้นในตัวเอง จนคลี่คลายออกมาเป็นดอกผลที่เป็นธรรมชาติ

ลองทบทวนตัวเองหน่อยเป็นไร ว่าเราไม่ได้ชิมรสทิพย์ของผลไม้ที่สุกงอมตามธรรมชาติมานานเท่าใดแล้ว

นอกจากเวทีการประชันความสามารถแบบประเดี๋ยวประด๋าวทางจอแก้วที่เราๆ ท่านๆ ตื่นเต้นกันเป็นพักๆ เพราะมนต์มายาของทีวี หากปรับเปลี่ยนขอบเขตการรับรู้เสียใหม่ บางที เราจะพบว่าโลกยังมีพื้นที่กว้างสำหรับความมหัศจรรย์อีกหลายเรื่อง

แต่ระวังสักหน่อย เพราะคุณอาจจะหลงใหลไปกับอัจฉริยภาพของ เอสเปอรันซา สปัลดิง โดยไม่รู้ตัว เพราะแม้แต่ เดวิด เลทเทอร์แมน พิธีกรชื่อดัง ไม่วายพูดถึงสาวน้อยคนนี้ว่า

“นี่คือสุดยอดแขกรับเชิญ เท่าที่เคยมาร่วมในรายการของเรา” !

คลิปเบื้องหลังการผลิตอัลบั้ม esperanza

เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ (Ella Fitzgerald)
เรื่องโดย ประทักษ์ ใฝ่ศุภการ

การไปรษณีย์สหรัฐอเมริกาได้ประกาศออกดวงตราไปรษณียากรหรือแสตมป์ 30 เซนต์ เพื่อเป็นเกียรติแก่ เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ ยอดนักร้องแจ๊สแห่งศตวรรษที่ 20 ภาพของ เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ ที่ปรากฏบนดวงตราไปรษณียากร เป็นฝีมือของ พอล เดวิส เอลลา นับเป็นคนผิวสีคนที่ 30 ที่ได้รับเกียรติอันสูงส่งนี้ ในฐานะที่เป็นผู้สร้างประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมสหรัฐอเมริกา

วันแรกที่ออกดวงตราไปรษณียากร มีการฉลองอุทิศแด่ เอลลา ที่ลิงคอล์นเซ็นเตอร์ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมสำคัญแห่งมหานครนิวยอร์ก แทบไม่น่าเชื่อว่าเด็กด้อยโอกาสในสังคมอย่างเธอจะประสบความสำเร็จได้ถึงเพียงนี้ วิถีชีวิตของเอลลาพลิกผันยิ่งกว่านิยายหรือเรื่องราวในละครน้ำเน่า

เอลลา เจน ฟิตซ์เจอรัลด์ เกิดในเมืองนิวพอร์ตนิวส์ รัฐเวอร์จิเนีย สหรัฐอเมริกา วันที่ 25 เมษายน 1917 พ่อชื่อวิลเลียม แม่ชื่อเทมเพอแรนซ์ หรือเรียกสั้นๆ ว่า เทมพี หลังเธอเกิดไม่นานนัก พ่อแม่ก็แยกทางกัน เอลลา กับแม่ย้ายไปยังยองเกอร์ นิวยอร์ก สองแม่ลูกอยู่กับโจเซฟดา ซิลวา พ่อเลี้ยง

ปี 1932 แม่เสียชีวิตเนื่องจากได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางรถยนต์ จากนั้นไม่นานโจเซฟดา ซิลวา สิ้นชีวิตด้วยโรคหัวใจวาย
ในวัยเรียน ผลการเรียนของ เอลลา ตกต่ำ หนีเรียนบ่อย เพราะต้องหาเงินเพื่อช่วยเหลือครอบครัว เธอรับโพยหวยให้เจ้ามือซึ่งถือเป็นเรื่องผิดกฎหมายในนครนิวยอร์ก ซ้ำร้ายบางครั้งรับจ้างดูต้นทางให้พวกโสเภณีเพื่อหลบหลีกตำรวจ เป็นประสบการณ์ช่วงหนึ่งของชีวิตบัดซบที่ต้องดิ้นรนต่อสู้เพื่อความอยู่รอด

ช่วงแรกเธอใฝ่ฝันอยากเป็นนักเต้นอย่างลินดี้ ฮอพพิง นักเต้นที่ ‘ซาวอย’ ที่ผู้คนหลงใหล อยู่ที่บ้านเอลลาพยายามฝึกเต้นเลียนแบบ เอิร์ล “สเนกฮิปส์” ทักเกอร์ ตอนพักเที่ยงที่โรงเรียน เธอกับเพื่อนมักโดดร่มหนีไปดูการแสดงที่โรงละคร

วันหนึ่ง เอลลา สาวรุ่นวัย 16-17 เข้าไปที่ ‘อพอลโลเธียเตอร์’ ในรายการ ‘อเมเจอร์ไนต์ส’ เพื่อแข่งขันกับเพื่อนคนอื่นอีกสองคน พอถึงคิวเธอออกเต้น รู้สึกประหม่าตื่นเต้น ขาสั่น เท้าเย็นชา มีผู้ตะโกนบอกว่าลองทำอย่างอื่นดีกว่า เธอประกาศต่อหน้าผู้ชมว่าขอร้องเพลงแทน คนดูพากันขบขัน เธอตัดสินใจร้องเพลง Judy และ The Object of My Affection ผลงานของโฮกี คาร์ไมเคิล ที่จำมาจากแผ่นเสียงของแม่ ร้องโดย คอนนี บอสเวลล์ นักร้องคนโปรดของเธอ พอเธอร้องจบผู้คนที่เคยหัวเราะเปลี่ยนมาเป็นปรบมือให้ด้วยความชื่นชม ขอให้เอลลาร้องต่ออีก 3 เพลง เป็นอันว่าเธอชนะการแข่งขัน ได้รับรางวัล 25 เหรียญ หนทางแห่งความเป็นนักร้องอาชีพเริ่มสว่างขึ้นแล้ว

ในเดือนมกราคม 1935 หลังจากได้รับรางวัลที่ ‘อพอลโลเธียเตอร์’ เอลลามีโอกาสได้ร้องกับวงไทนี แบรดชอว์ที่ “ฮาร์เล็มโอเปร่าเฮ้าส์” หนึ่งสัปดาห์ต่อจากนั้นโชคยังเข้าข้างเอลลา เพราะวันที่เธอไปร้องที่ ‘อพอลโลเธียเตอร์’ เบนนี คาร์เตอร์ นักอัลโตแซ็กโซโฟน ยิ่งใหญ่ในแวดวงดนตรีแจ๊ส เป็นหนึ่งในหมู่ผู้ชมคืนนั้น เห็นแววของเอลลาจึงชักนำให้ไปรู้จักกับ ชิค เวบบ์ หัวหน้าวงและมือกลองคนสำคัญแห่งวงการแจ๊ส ชิคเปิดโอกาสให้ เอลลา ร้องกับวง งานแรกที่มหาวิทยาลัยเยล ถือเป็นการทดสอบไปในตัว ผลปรากฏว่า เป็นที่ถูกใจของคนฟัง ประสบความสำเร็จอย่างท่วมท้น ชิค ตกลงจ้างเธอออกตระเวนร้องกับวงไปยังที่ต่างๆ โดยให้ค่าตัวสัปดาห์ละ 12 เหรียญ 50 เซนต์ ต่อจากนั้นร้องประจำกับวงชิค เวบบ์ที่ ‘ซาวอยบอลรูม’ คลับชื่อดัง ในย่านฮาร์เล็ม นครนิวยอร์ก

เอลลา ได้ร้องอัดแผ่นเสียงกับวงชิค เวบบ์ หลายเพลงรวมทั้งเพลงที่เธอร้องอัดแผ่นครั้งแรก (If You Can’t Sing It) You’ll Have To Swing It (Mr.Paganini) และ Love And Kiss ในปี 1937 เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ ได้รับการจัดอันดับเป็นนักร้องยอดเยี่ยมโดย ‘ดาวน์บีท’ นิตยสารดนตรีแจ๊สที่เก่าแก่ ทรงอิทธิพลที่สุดของสหรัฐ ปี 1938 เพลง A-Tisket, A-Tasket ได้รับความนิยมเป็นอันดับหนึ่ง ชื่อเสียงของเอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ เริ่มเป็นที่กล่าวขวัญของแฟนเพลงแจ๊สทั่วโลก กล่าวได้ว่า เอลลา แจ้งเกิดเพราะเพลงนี้

วันที่ 16 มิถุนายน 1939 ชิค เวบบ์ สิ้นชีวิต เอลลาต้องรับช่วงทำหน้าที่หัวหน้าวงแทน เปลี่ยนชื่อวงเป็น “เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์แอนน์เฮอร์ ออร์เคสตรา” เธอทำหน้าที่นี้ไม่นานจึงได้เปลี่ยนไปเป็นศิลปินเดี่ยวเซ็นสัญญาอัดแผ่นเสียงกับแผ่นตรา Decca ขณะเดียวกันได้ร้องอัดแผ่นกับคณะ “อิงค์สปอตส์”, “เดลตาริธึ่มบอยส์” และ หลุยส์ จอร์แดน ผู้จัดการของเธอคือ มิลต์ เกเบลอร์

เอลลาเริ่มร่วมงานแสดงคอนเสิร์ตเป็นประจำกับกลุ่ม “Jazz at the Philharmonic ของนักจัดแจ๊ส นอร์แมน แกรนซ์ ความสัมพันธ์ของเอลลากับนอร์แมนแน่นแฟ้นขึ้นเรื่อยๆ จนในที่สุดนอร์แมน แกรนซ์ กลายเป็นผู้จัดการส่วนตัวของเอลลา
เอลลามีช่วงเสียงหรือพิสัยเสียงกว้างประมาณ 3 อ็อกเทฟ ซึ่งนักร้องทั่วไปมีช่วงเสียงประมาณ 1 อ็อกเทฟครึ่ง น้ำเสียงของเธอชัดเจน จังหวะแม่นยำ เธอพัฒนาเทคนิคการร้องเลียนเสียงเครื่องดนตรีโดยเปล่งคำที่ไม่มีความหมายในการร้อง “อิมโพรไวส์” หรือการร้องเชิงปฏิภาณ จนถือเป็นแบบอย่างการร้องที่นักร้องแจ๊สเอาเป็นแบบอย่าง

ในช่วงที่อยู่ในสังกัดกลุ่ม “แจ๊สแอตเดอะฟิลฮาร์โมนิค” เอลลาออกตระเวนแสดงคอนเสิร์ตทั่วสหรัฐอเมริกา ยุโรปและเอเชีย เมื่อสิ้นสุดยุค ‘สวิง’ ยุค ‘บีบ็อพ’ ก็เข้ามาแทนที่ เอลลาร้องกับวงบิ๊กแบนด์ของดิซซี กิลเลสปี เป็นช่วงเดียวกับเอลลาเริ่มเน้นการร้องแบบ ‘สแกต’ อัดแผ่นเสียงเพลง Oh, Lady Be Good; How High the Moon; Flying Home ได้รับความนิยมมาก ในปี 1947 เป็นหนึ่งในนักร้องแจ๊สชั้นนำ
Ella Sings Gershwin เธอร้องคู่กับนักเปียโนเอลลิส ลาร์กินส์ ที่อัดกับ ‘เดคกา’ เมื่อปี 1950 เป็นผลงานที่จัดว่าดีเยี่ยมชุดหนึ่ง จอร์จ เกิร์ชวิน เป็นผู้ประพันธ์ทำนอง ไอรา เกิร์ชวิน พี่ชายของจอร์จ ผู้ประพันธ์เนื้อร้องหลังจากได้ฟังการร้องจากแผ่นเสียงถึงกับออกปากว่า “ผมไม่เคยทราบว่าเพลงของเราดีอย่างไร จนกระทั่งได้ฟัง เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ ร้องนั่นแหละจึงทราบ”

ปี 1954 นิตยสาร ‘เมโทรโนม’ จัดให้เอลลาเป็นนักร้องหญิงยอดเยี่ยม และคะแนนนิยมจากนักฟังและนักวิจารณ์ที่จัดโดยนิตยสาร ‘ดาวน์บีท’ โหวตให้เธอเป็นนักร้องหญิงยอดเยี่ยม

ปี 1958 เอลลาได้รับรางวัล ‘แกรมมี่’ ครั้งแรก เป็นนักร้องหญิงยอดเยี่ยมจากแผ่นชุด The Irving Berlin Songbook และร้องเดี่ยวแจ๊สยอดเยี่ยมจากชุด The Duke Ellington Songbook

ปีถัดมาได้รางวัล ‘แกรมมี่’ นักร้องหญิงยอดเยี่ยมจากการร้องเพลง But Not For Me และนักร้องแจ๊สเดี่ยวยอดเยี่ยมจากแผ่นชุด Ella Swing Lightly เอลลา ได้รับรางวัลแกรมมี่ครั้งสุดท้ายปี 1990 จากแผ่นชุด All That Jazz ในสาขานักร้องแจ๊สหญิงยอดเยี่ยม รวมทั้งหมดเธอได้ ‘แกรมมี่’ ถึง 13 รางวัล และได้รับดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยหลายแห่ง ได้รับเหรียญตราศิลปะแห่งชาติจากประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน และเหรียญแห่งเสรีภาพจากประธานาธิบดีจอร์จ เอช ดับเบิลยู บุช

ชีวิตในบั้นปลายของเอลลาต้องทนทรมานกับโรคเบาหวานถึงกับต้องตัดขาทั้งสองข้าง เสียชีวิตที่เบเวอร์ลี ฮิลล์ แคลิฟอร์เนีย เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 1996 รวมผลงานอัดแผ่นประมาณ 70 ชุด ออกแผ่นขายทั่วโลกกว่า 40 ล้านแผ่น ตลอดชีวิตการเป็นนักร้องอาชีพ เธอร่วมงานกับนักดนตรีแจ๊สชั้นยอดมากมาย เช่น ดุ๊ก เอลลิงตัน, เคาน์ท เบซี, โจ แพสส์, ออสการ์ พีเทอร์สัน…
ความยิ่งใหญ่ของเอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ เป็นที่ยอมรับของวงการดนตรีแจ๊ส ทุกคนต่างให้สมญาเธอว่าเป็น ‘สตรีหมายเลขหนึ่งแห่งเสียงเพลง