เรื่องโดย อนันต์ ลือประดิษฐ์

นอกจาก Pilgrimage ผลงานชุดสุดท้ายของ ไมเคิล เบรคเกอร์ นักแซ็กโซโฟนผู้วายชนม์ไปก่อนวัยอันควร ซึ่งจัดเป็นตัวเก็งสำคัญของรางวัลแกรมมี่ในสาขาอัลบั้มแจ๊สยอดเยี่ยมประจำปี 2008 แล้ว คู่ชิงที่ดูสูสีกันไม่น้อย เห็นจะหนีไม่พ้นอัลบั้ม Line By Line ของ จอห์น พาทิทุคชี มือเบสระดับพระกาฬคนหนึ่งของวงการแจ๊สวันนี้

นับเป็นเรื่องบังเอิญที่แปลก เพราะ จอห์น มีส่วนร่วมทั้ง 2 อัลบั้มพอดี โดย Pilgrimage เขาเล่นในฐานะไซด์แมน และ Line by Line ที่เขารับบทผู้นำ

จอห์น น่าจะเป็นที่รู้จักในหมู่นักฟังบ้านเราพอสมควร เขาเคยมาแสดงสดที่เทศกาลหัวหิน ปี ค.ศ.2005 ด้วยรูปแบบวงทริโอ มีมือกีตาร์ดาวรุ่งจากนิวยอร์ก อดัม โรเจอร์ส และมือกลองฝีมือฉกาจอย่าง แคลเรนซ์ เพนน์ มาบรรเลง

น่าเสียดายว่าคราวนั้นระบบเสียงอื้ออึงจนฟังไม่ได้ความ สุนทรียภาพทางดนตรีจึงมลายม้วยไปหมดสิ้น

มือเบสคนนี้ผ่านประสบการณ์มาไม่น้อย เขาหัดเล่นเบสไฟฟ้า ก่อนมาจับอะคูสติคเบส สมัยวัยรุ่นเคยเล่นเพลงร็อค ก่อนจะย้ายความสนใจมาที่แจ๊ส พอถึงการเรียนในระดับอุดมศึกษา จอห์น เลือกเรียนดับเบิลเบสคลาสสิก ที่มหาวิทยาลัยซานฟรานซิสโกสเตท และมหาวิทยาลัยลองบีช

ในฐานะไซด์แมน เขาเล่นให้ศิลปินรุ่นใหญ่นับไม่ถ้วน ตั้งแต่ บี.บี.คิง, จอร์จ เบนสัน, เฮอร์บี แฮนค็อก, เวย์น ชอร์เตอร์, ดิซซี กิลเลสปี นอกจากนี้เขายังข้ามมาเล่นให้ศิลปินแนวอื่นๆ เช่น บอง โจวี, ควีน ลาติฟาห์, สติง และ คาร์ลี ไซมอน

ด้วยเหตุนี้ ในปี ค.ศ.1986 จอห์น จึงได้รับการโหวตจากเพื่อนๆ ร่วมอาชีพที่เป็นสมาชิกสถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์ด้านการบันทึกเสียงแห่งชาติ ให้เป็นมือเบส MVP ซึ่งย่อมาจาก Most Valuable Player

ในฐานะศิลปินเดี่ยว จอห์น มีอัลบั้มออกมา 12 ชุดแล้ว ชุดแรก John Patitucci ได้เสียงตอบรับที่ท่วมท้น เช่นเดียวกับชุดที่ 4 Heart of the Bass ที่สะท้อนถึงชั้นเชิงในการประพันธ์ดนตรีอันลุ่มลึก

หลังออกผลงานมา 6 ชุด เขาก็เซ็นสัญญาเป็นศิลปินในสังกัด คองคอร์ด มีผลงานออกมาอย่างต่อเนื่อง โดย Line By Line เป็นชุดล่าสุดที่เผยให้เห็นศักยภาพอันไร้ขีดจำกัดของมือเบสคนนี้ ในการเชื่อมโยงดนตรีคลาสสิก ดนตรีร็อค ดนตรีโฟล์คมาหลอมรวมกันภายใต้โครงสร้างหลักที่เป็นแจ๊ส ซึ่งแปลกและมีลักษณะเฉพาะตัวค่อนข้างสูง

นอกจากรูปแบบของวง กีตาร์ ทริโอ ที่มี อดัม โรเจอร์ส เล่นกีตาร์ และ ไบรอัน เบลด เล่นกลองแล้ว ยังมีแขกรับเชิญประกอบด้วย คริส พอตเตอร์ มือแซ็กโซโฟนดาวรุ่ง กับวงสตริงควอร์เททที่เพิ่มความประณีตงดงามให้แก่อัลบั้มนี้ ด้วยการประสมวงและประสมเสียงที่ไม่ธรรมดา

ผลงานส่วนใหญ่เป็นบทประพันธ์ของ จอห์น เปิดอัลบั้มด้วย The Root จากการนำเข้าผ่านเสียงกีตาร์ที่มีเอกลักษณ์ของ อดัม โรเจอร์ส จากนั้น อดัมร่ายมนตร์ด้วยเสียงกีตาร์ที่พลิ้วไหว และงดงาม

Agitato มี คริส มาบรรเลงชุดโน้ตยูนิสันกับไลน์กีตาร์ ด้วยเฟรสซิ่งที่ไต่ไปบนสเกลอันแปลกแปร่ง เพลงนี้เป็นตัวอย่างของการสนับสนุนทางด้านริธึ่มอย่างเต็มที่ของ ไบรอัน ที่มีวิธีการบรรเลงกลองแบบควบม้า

Theme and Variations for 6-String Bass and Strings ถือเป็นงานระดับมาสเตอร์พีซ ด้วยความยาวกว่า 9 นาที

ในอัลบั้มมีบทประพันธ์อื่นๆ ผสมโรงมาด้วย เช่น Dry Septermber จากการแต่งของมือกีตาร์ ที่ค่อนข้างเงียบเหงาในช่วงต้น จากนั้นมีการสับเปลี่ยนอารมณ์ ขยับมาเคลื่อนไหวอย่างรุกเร้าก่อนจะกลับคืนสู่ความนิ่งอีกครั้ง

หรือ Evidence เพลงของ ธีโลเนียส มังก์ นำเสนอในแบบฟิวชั่นร็อคที่ทั้งดุดันและมีอัตราส่วนจังหวะอันซับซ้อน ส่วน Nana เป็นผลงานของ เดอ ฟัลญา ที่ จอห์น ใช้คันสีบรรเลงด้วยเทคนิคอาร์โกได้อย่างเนียน ด้าน อดัม เปลี่ยนจากกีตาร์ไฟฟ้าเสียงหลอนมาใช้กีตาร์สายไนล่อนเล่นในแบบพิคกิ้ง สไตล์ ที่ไพเราะไปอีกแบบ

อัลบั้ม Line By Line เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของศิลปินระดับแนวหน้าของโลกในวันนี้ ที่มีหลายมิติมากกว่าแค่เพียงแนวทางใดแนวทางหนึ่ง ในฐานะไซด์แมน เขาตอบสนองความพึงพอใจของนายวงและคอนเซปต์ของงานชิ้นนั้นๆ ด้วยดี แต่ในฐานะคอมโพสเซอร์ เจ้าของอัลบั้มของตัวเอง จอห์น พาทิทุคชี ไม่รอช้าที่จะนำเสนอดนตรีอย่างที่เขาอยากให้เป็น

และนี่คือตัวเก็งหนึ่งของแกรมมี่ปีนี้