Post edited 2:50 am – July 20, 2009 by kongsukdivoramonsakdituchpimwaree

ที่มา : Beauty is a Rare Thing

       : ไพรัช กุลปวีณ ( pkulpaween@hotmail.com ) ไม่รู้ Up-date หรือเปล่านะครับ

       : สถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปี 2533

       : นักออกแบบอิสระ เริ่มฟังเพลงแจ๊สครั้งแรกยุค 80's

       : Jazz seen (นิตยสารดนตรีแจ๊สเล่มแรกของเมืองไทย) ฉบับที่ 3 หน้าปก John Coltrane

        กลุ่มนักดนตรีจากแถบเกาะอังกฤษ เป็นกลุ่มที่มีประวัติยาวนานคู่กันมากับกลุ่มทางเยอรมัน เนื่องจากลักษณะกลุ่มนักดนตรีจากอังกฤษค่อนข้างใหญ่ และการสร้างดนตรีจะไม่จำกัดเฉพาะในประเทศอังกฤษ จึงขอกล่าวถึงนักดนตรี 4-5 กลุ่ม ซึ่งน่าจะเป็นตัวแทนให้มองเห็นภาพของ ฟรีแจ๊ส European Improvise ในอังกฤษได้

       กลุ่มวงดนตรี Spontaneous Music Ensemble จัดเป็นกลุ่มวงดนตรีหลักของฟรีแจ๊สในอังกฤษ หรือที่เรียกย่อกันว่า วง SME นี้ก่อเริ่มกันโดย John Stevens ที่มีตำแหน่งเป็นมือกลองของวง ออกผลงานกันมาตั้งแต่ปี 1968 ช่วงเวลาที่ดนตรีแจ๊สเริ่มค้นหาแนวทางใหม่ๆ ผลงานชุด Karyyobin จัดได้ว่าเป็นงานอีกชุดหนึ่งที่จัดได้ว่าคลาสสิค ชนิดที่ต้องฟังและหามาเก็บสะสม ชุดนี้เล่นกัน 5 ชิ้นโดยมี Kenny Wheeler (Trumpet), Evan Parker (Soprano Sax), Derek Bailey (Guitar), Dave Holland (Bass), John Stevens (Drums) เห็นได้ว่ากาลต่อมานักดนตรีเหล่านี้ล้วนได้กลายเป็นศิลปินเดี่ยวที่ประสบความสำเร็จและโด่งดังในวงการแจ๊ส วง SME มีการผลัดเปลี่ยนสมาชิกเข้ามาร่วมงานกันตลอดเวลา คงมี John Stevens ผู้ก่อตั้งเท่านั้นที่เป็นสมาชิกหลัก รูปแบบวงก็แตกต่างกันไปแต่ละชุด บางชุดเป็น Trio บางชุดเป็น Duet ตามความคิดของผู้เขียน SME เป็นเหมือนโรงเรียนหรือแหล่งที่สร้างนักดนตรี แหล่งที่เข้ามาแล้วออกไปเติบโตในแนวทางของตนเอง คงเหมือนกับสิ่งที่ Miles Davis ได้ทำกับนักดนตรีรุ่นใหม่ๆ  เป็นที่น่าเสียดายว่า John Stevens ได้เสียชีวิตไปแล้วตั้งแต่ปี 1994 ด้วยวัย 54 ปี เป็นผลให้วง SME จบวงลงโดยปริยาย

       บุคคลต่อไปที่จะกล่าวถึงคือ Barry Guy คนนี้เล่น Bass ออกผลงานกับนักดนตรี Free Jazz ทั้งในอังกฤษและยุโรปมามากมาย มีผลงานเดี่ยวการ Solo Bass ที่จัดว่าคลาสสิคไม่แพ้งานของ Peter Kowald  เขาผู้นี้ได้เป็นผู้ก่อตั้งวงดนตรี London Jazz Composers Orchestra วงดนตรีฟรีแจ๊สแบบบิ๊กแบนด์ของอังกฤษ  แต่ออกงานภายใต้สังกัด Intakt  ของสวิตเซอร์แลนด์ ( ความจริงชุด ODE ที่เป็นชุดแรกของ LJCO ออกกับสังกัด Incus ในอังกฤษ แต่นำมาออกใหม่กับสังกัด Intakt ) งานของ LJCO นั้นเป็นดนตรี Big Band Jazz ที่เน้นการ Improvise สำหรับผู้ที่ไม่เคยฟัง หากจินตนาการไม่ออกว่าดนตรีเป็นอย่างไร ลองนึกถึงวง Big Band ของ Charles Mingus แต่เน้นการ Improvise ที่อิสระกว่า รุนแรงกว่า ดนตรีมีรายละเอียดค่อนข้างมาก สำหรับผู้ที่เล่นเครื่องเสียงดีๆก็จะฟังได้สนุก และได้อรรถรสมากขึ้น สำหรับเครื่องเสียงทั่วไปก็ฟังได้ เพียงแต่ว่าต้องใช้ความตั้งใจมากขึ้น เนื่องจากเครื่องดนตรีมากชิ้นแล้วเล่นดังบ้างค่อยบ้าง งานของวงนี้ผู้เขียนเห็นว่าดีทุกชุด

        Derek Bailey มือกีตาร์ที่เป็นเหมือนสัญลักษณ์ของฟรีแจ๊สในอังกฤษ เราจะเห็นภาพของชายวัยประมาณ 50 แต่งตัวดี ใส่แว่นตา ท่าทางเหมือนนักวิชาการผู้นี้ ถ่ายรูปลงในนิตยสารดนตรีอยู่บ่อยๆ เขาเป็นผู้เขียนหนังสือ Improvisation : Its Nature And Practice In Music อันโด่งดัง และเป็นหนึ่งในผู้ก่อสังกัด Incus Record ร่วมกับ Evan Parker และ Tony Oxley ซึ่งสังกัด Incus Record นี้จัดได้ว่าเป็นสังกัด Free Jazz ยักษ์ใหญ่สังกัดหนึ่ง นอกจากนี้ Derek Bailey ยังได้เป็นผู้ก่อตั้งวง Company ในปี 1970 งานของวง Company เคยมีวางจำหน่ายในร้าน Tower Record สมัยที่มาเปิดสาขาในบ้านเรา  ตามความเห็นของผู้เขียนงานของ Derek Bailey กับวง Company นี้ดี มีการเล่นกับนักดนตรีหลายๆกลุ่ม อาทิ Anthony Braxton, John Zorn, Leo Smith, Evan Parker,Tristan Honsinger ฯลฯ เป็นฟรีแจ๊สที่ฟังสนุก รูปแบบวงขนาดกลางๆ ไม่ใหญ่ขนาด Big Band ดนตรีมีการ Improvise เล่นกับเสียงของเครื่องดนตรี แสดงทักษะการเล่น ส่วนงานของ Derek Bailey ที่ออกในนามตนเองนั้น มักจะเป็นงาน Solo, Duet หรือไม่ก็ Trio งานมักจะเป็นการ Improvise ที่มีอิสระมากๆ 

         Evan Parker มือ Saxophone คนนี้ในวงการ Free Jazz ต้องบอกว่าโด่งดังสุดๆ Evan Parker นั้นเริ่มมีงานเดี่ยวออกมาตั้งแต่ต้นปี '70 จนปัจจุบัน ผลงานของ Evan Parker นั้นมีค่อนข้างมาก ไม่ว่าจะเป็นงานของเขาเอง หรือในฐานะร่วมกับคนอื่น เสียง Saxophone ของ Parker นั้นมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เขาสร้างชื่อมาด้วยเทคนิคการเป่า Sax แบบ Circular Breath ที่ว่ากันว่าเขาผู้นี้เป็นต้นตำหรับเลยทีเดียว ผู้เขียนได้ติดตามงานของเขาผู้นี้มาหลายชุด งานของเขาน่าทึ่งและมหัศจรรย์ไม่น้อยกว่างานของ Coltrane อัลบั้มชุด Atlanta, 50th Birthday Concert, Breaths And Heartbeats นั้นยิ่งใหญ่มาก โดยเฉพาะผู้ที่ชอบฟังแจ๊สในแบบ Saxophone Hero แล้วต้องฟังให้ได้ นักดนตรีผู้นี้เป็นอีกบุคคลหนึ่งที่ไม่มีใครเทียบเท่า สำหรับงานของเขาที่เป็นงานโซโล Saxophone อาทิอัลบั้มชุด Conic Sections, Saxophone Solos ก็น่าฟังไม่น้อยไปกว่ากัน

         วง AMM (Improvising Ensemble) อีกกลุ่มวงดนตรีที่สำคัญวงหนึ่งสำหรับ Free Jazz ในเกาะอังกฤษ สำหรับวง AMM นั้นเริ่มก่อตั้งกันในปี 1966 โดย Eddie Prevost มือกลอง และ Keith Rowe มือ Guitar งานของ AMM ออกผลงานมาไม่มากนัก แม้ว่างานของ AMM มักจะได้รับคำชมจากนักวิจารณ์ แต่ชื่อของ AMM ก็ยังคงเป็นที่กล่าวถึงกันค่อนข้างน้อย คงเนื่องจากแนวดนตรีที่มีกลิ่นไอของดนตรีร็อคผสมอยู่มาก สมาชิกวงที่ไม่มีใครโดดเด่น นอกเหนือจาก Eddie Prevost ผู้เขียนได้ฟังงานของ AMM ไม่มากนัก ดนตรีดี แต่การ Improvise ขาดอารมณ์แบบแรงสุดๆไปนิด ส่วนงานของ Prevost ผู้เขียนได้ฟังอยู่ 2-3 ชุด งานจัดว่าดี

ดีจริงๆ ครับ บทความนี้ทำให้เกิดไฟในการทำงาน

พี่ต้อมว่าไง เมื่อไหร่จะส่งต้นฉบับ JazzLife เล่มใหม่ อิอิ

เอ ตอนนี้ พี่ไก่ ไพรัช เรา สบานดีรึเปล่า หายไปไหนเอ่ย

ผมก็ชอบบทความของคุณไก่เหมือนกัน ผมว่าข้อมูลน่าสนใจ แน่น เรียบเรียงดี เสียดายที่ไม่มีพื้นที่ให้เขียนมากนัก

นี่ไม่ได้เจอนานหลายปีแล้ว เบอร์โทรก็หายไปไหนแล้ว ไม่รู้ยังติดต่อกับคมสันอยู่หรือเปล่า คุณอนันต์น่าจะชวนมาช่วยเขียน Jazz Life ด้วยก็ดี

หนังสือดีๆมีน้อย เพราะคนมีความรู้ความสามารถหลายคนจะไม่ค่อยมีเวลาว่าง หรืออย่างที่ว่าไว้หลายครั้งว่ารวมตัวกันไม่ค่อยได้

เป็น Idividualist กันหมด เสียดาย ต่างคนต่างอยู่ในซอกในหรืบของตัวเอง ออกมาข้างนอกก็ไม่ค่อยมีคนเข้าใจ

ส่วนเล่ม 4 คุณอนันต์จะพิมพ์แล้วหรือครับ นี่ผมยังไม่เคยเห็นเล่ม 3 วางขายที่ไหนเลย หรือว่าขายหมดแล้ว?

ผมย้ายของเข้าบ้านเกือบเสร็จแล้ว ตอนนี้กำลังปั่นงานที่ค้างคากองมหึมาอยู่ น่าจะเริ่มเขียนได้ในราวอาทิตย์หน้า

วันก่อนอาจารย์ประทักษ์กับพี่เพลินแวะมานั่งคุยที่บ้าน เพราะบ้านผมอยู่ห่างบ้านพี่เพลินแค่กิโลเดียว (แต่น่าจะใกล้บ้านพี่แดงมากกว่า ประมาณว่าอยู่ในระยะเดิน)

นี่ยังไม่มีโอกาสเจอคุณอนันต์เลย น่ากลัวยังเคลียร์คิวหมด หาเวลาชวนอาจารย์ปริ้นมานั่งกินกาแฟกันหน่อย

บ้านผมอยู่ซอย 33 ครับ วันไหนว่าง ชวนครอบครัวมานั่งกินกาแฟที่บ้านได้ ไม่เก็บตังส์ (ฮา)

มาค่ำๆก็ดีครับ ปกติผมจะนอนค่อนข้างดึก ติดแผ่นดีๆมานั่งฟังเพลงก็ดี

ห้องทำงานผมเกือบเรียบร้อยแล้ว ตอนนี้มีแต่แผ่นเสียงกองเต็มไปหมด

เพิ่งย้ายตู้มาจากบ้านเก่า วันสองวันนี้คงจะย้ายหนังสือกับซีดีมาได้แล้ว

ลองนัดกันดูแล้วโทรมาบอกด้วยครับ

เอาพี่แดงเป็น Center ก็ได้

นัดไปเจอกันแถวบองมาเช แล้วนั่งรถพี่แดงมาก็ได้ครับ